วันจันทร์ที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2559

โคลงกระทํู้ธํรรม (๘๙)

๑๐๑๖.  แร้งวัดสระเกศ
แร้ง         ที่อยู่ป้าช้า                   ผีดิบ
วัด           นอกกรุงไกลลลิบ       แห่งน้ัน
สระ         แกนับเป็นสิบร้อย        ศพ
เกศ         พระจักรีครั้ง                รดน้ำพุทธมนต์  ฯ

๑๐๑๗. เปรตวัดสุทัศน์
เปรต          ที่อดอยากร้อง         โหยหวน
วัด              ใหญ๋กลางพระนคร   เขตแก้ว
สุ                วรรณปฎิมากร          องค์ใหญ่  สถิตแฮ
ทัศน์           เทพวรารามแพร้ว    เพริศฟ้า มาดิน ฯ

๑๐๑๘.พระปรางค์วัดอรุณ
พระ          สถูปโอ่อวดหน้า        พระนคร
ปรางค์      พระเจษฎาบดินทร   ท่านสร้าง
วัด            อวดแขกเมืองจร       เข้าอ่าว สยามแฮ
อรุณ         ราชอาจอวดอ้าง       อร่ามฟ้า  เมืองสยาม ฯ

๑๐๑๙. วัดภูเขาทอง
วัด           ที่พระน่ั่งเกล้า            เนรมิตร
ภู             ยกขึ้นประดิษฐ์          ประดับหล้า
เขา         พระสุเมรุสถิต            กรุงเทพฯ
ทอง        สุวรรณสุถูปท้า         โลกให้  มาชม ฯ

๑๐๒๐ วัดโพธิกษัตริย์สร้าง
วัด           วังตั่งอยู่ข้าง           เคียงกัน
โพธิ        พระนั่งเกล้าสรรค์   เศกสร้าง
กษัตริย์   รักพระอรหันต์        รักสัจ  ธรรมเฮย
สร้าง       วัดโพธิโอ่อ้าง        อวดฟ้า  อ่าดิน ฯ

๑๐๒๑. วัดอัปสรสวรรค์
วัด          เจ้าจอมน้อยชื่อ      สุหรา นากง
อัป         ยศเจ้าพระยา          ร่วมสร้าง
สร          ลักษณ์เอกธิดา       ดวงสวาท
สวรรค์    ประทานเจ้าช้าง     ช่วยต้ัง  นามกร ฯ

๑๐๒๒. วัดราชโอรส
วัด         พระราชบุตรสร้าง      แสนงาม
ราช       กิจเสร็จสงคราม        พม่ากล้า
โอ        ฬารตระการนาม        พระราช  ทานเฮย
รส        พระพุทธเลิศหล้า     เศกสร้าง สิบสี่ปี ฯ

๑๐๒๓. วัดเทพธิดา
วัด        ที่พระลูกเจ้า           จอมสยาม
เทพ     อัปสรแสนงาม        เศกสร้าง
ธิดา     พระรามสาม            รังสฤษดิ์
ราม      ราชอาวาสข้าง      เขตรั้ว  ราชวัง ฯ

๑๐๒๔. วัดราชนัดดาราม
วัด        ธิดาแห่งเจ้า           ลักขณา
ราช      บุตรพระราชา         ธิราชสร้าง
นัดดา   ขาดบิดา                สิ้นพระ  ชนม์แฮ
ราม       ราชจึงโปรดสร้าง  วัดให้ หลานขวัญ ฯ

๑๐๒๕. พระอารามหลวง
พระ       อุทยานเถื่อนถ้ำ   ลำธาร
อา         เขตพระอภัยทาน  นกเนื้ีอ
ราม       พระวิปัสสนาญาณ  ถือธุ ดงค์แฮ
หลวง    ท่านสร้างเอื้อเฟื้อ   แก่เจ้า  หัวกู  ฯ

๑๐๒๖. เสด็จประพาศต้น
เสด็จ    ทอดพระเนตรบ้าน   เมืองไกล
ประ       เวศโดยชลาลัย       บกบ้าง
พาศ      พบราษฎรไทย        ท่านเมต  ตาเฮย
ต้น        แบบที่บางช้าง        เมื่อร้อย  ปีมา ฯ

๑๐๒๗.เสด็จทางชลมารค
เสด็จ      ไปทรงทอดผ้า         กฐินทาน
ทาง         พระอารามสถาน     ถิ้นน้ำ
ชล           เชี่ยวพระราชยาน   เรือแห่ แหนนา
มารค        สุวรรณหงส์ล้ำ       เลิศด้วย  เรือทรง ฯ


วันเสาร์ที่ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2559

โคลงกระทู้ธํรรม (๘๘)

๑๐๑๑. ฟ้าสูงดินต่ำ
ฟ้า        สีครามครอบฟ้า         จักรวาล
สูง        สุดจักประมาณ           วัดได้
ดิน       น้ำโลกสัณฐาน            สี่ทวีป
ต่ำ       รับแผ่นฟ้าไว้                ฟากฟ้า  งำดิน  ฯ

๑๐๑๒.ปลาตายน้ำตื้น
ปลา       หมอปลาช่อนทั้ง         ปลาฉลาม
ตาย       อยู่ในน้ำตาม               เพศฟ้อง
น้ำ         ลึกย่อมมีความสุข        ปลอดภัย เฮย
ตื้น        นักคนมักจ้อง                จับเนื้อ เถือกิน ฯ

๑๐๑๓. น้องรักนักร้อง
น้อง      เป็นนักเล่นเต้น             รำกิน
รัก         รักแต่งตัวยั่วดิน            ยั่วฟ้า
นัก        เลงเล่นโบยบิน             รำร่อน
ร้อง       ขับเพลงไทยท้า           เนตรหน้า  ชายชม ฯ

๑๐๑๔. คิดสมบัติบ้า
คิด         ร่ำรวยรุ่งฟ้า                ราศี
สม         มุติเป็นเศรษฐี            โกฎิล้าน
บัติ         วิบัติฝันดี                    ยามหลับ  ไหลเฮย
บ้า         เล่นเป็นชาวบ้าน         ขี่ม้า ชมเมือง  ฯ

๑๐๑๕. กินเหล้าเมามาย
กิน         เหล้ารู้ว่าเหล้า              เมามาย
เหล้า     ช่วยให้เป็นชาย             เก่งกล้า
เมา        เหล้าหมดความอาย     ทำชั่่ว
มาย       ว่ารวยล้นฟ้า                 เพื่อล้าง  ความจน  ฯ  

วันศุกร์ที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2559

โคลงกระทู้ธรรม (๔๗)

๙๙๖. กิ่งทองใบหยก
กิ่ง             ก้านทุกกิ่งไม้                         เป็นทอง
ทอง          อร่ามงามตามอง                    เบิ่งบ้า
ใบ             กลับเปลี่ยนเป็นของ               วิเศษ
หยก          ที่คนจีนทำ                              ว่าไม้เมือง  สวรรค์ ฯ

๙๙๗. สิ้นไส้สิ้งพุง
สิ้น               สุดคำพูดพร้อย                    ภาษา
ไส้               ขอดหมดตำรา                     ว่าไว้
สิ้น               สูตรยกเอามา                       ว่าเล่น
พุง               ที่เหลือแต่ไส้                       แสนไร้  อาหาร  ฯ

๙๙๘. สิ้นไร้ไม้ตอก
สิ้น              ทรัพย์อับอัดอั้น                   ปัญญา
ไร้               เรี่ยวแรงเกี่ยวคา                  แฝกใช้
ไม้              ไผ่จักผ่ามา                          ฟั้นเชือก
ตอก            สักเส้นหนึ่งไร้                     ใช่ผู้ใช่คน  ฯ

๙๙๙. สอดรู้สอดเห็น
สอด            ตาสอดโสตรรู้                    แลเห็น
รู้                  เล็กรู้น้อยเป็น                    เป็ดน้ำ
สอด            ตัวเล่นน้ำเย็น                     วนว่าย
เห็น             แต่ฟ้าสูงล้ำ                       กับน้ำ  และปลา  ฯ

๑๐๐๐. จิ  เจ รู นิ
จิ                 จิตตะเริ้มต้น                       ชีวิต
เจ                 เจตสิกต้ังจิต                     แต่ต้น
รู                   คือรูปนิมิตร                       เป็นร่าง  กายเฮย
นิ                   ว่านิพพานพ้น                   โลกเข้า  นิพพาน  ฯ

๑๐๐๑. เหาะเหินเดินหน
เหาะ           บินด้วยปีกน้ัน                    นกกา
เหิน            เหาะด้วยฤทธา                  ย้อมได้
เดิน            อากาศพบนา                     รี่ขับ  ร้องแฮ
หน             แห่งฤาษีใกล้                     กลับต้อง  ตกดิน  ฯ

๑๐๐๒. ทุ สะ นิ มะ
ทุ                 ทุกข์ไม่อาจตั้ง                    อยูํ่ทน
สะ                สมุทัยเหตุผล                     ทุกข์แท้
นิ                  นิโรธหลุดดล                      นิรทุกข์
มะ                 มรรคแปดทางแก้              ทุกข์เข้า  นิพพาน  ฯ

๑๐๐๓. ฉันทะ  วิริยะ  จิตตะ  วิมงัสา
ฉันทะ            รักใคร่ด้วย                        น้ำใจ
วิริยะ              ภาคเพียรใน                     สิ่งน้ัน
จิตตะ             จิตสอดส่องใส                 สว่างจิต
วิมังสา           สอบสวนคร้ัน                    เสร็จแล้ว  กิจการ  ฯ

๑๐๐๔. แต่งตามใจฉัน
แต่ง                ตามสะดวกโอ้                อารมณ์
ตาม                ศัพท์ที่สังคม                 จดไว้
ใจ                   ดั่งลูกโป่งลม                  อัดแน่น
ฉัน                  ระบายออกให้                อกอั้น  ดันคลาย  ฯ

๑๐๐๕. เสียหายหลายแสน
เสีย                ดายคำศัพท์ด้าน            ภาษา
หาย               สาปสูญคำมา                 ปากล้น
หลาย            คำปู่ย่าตา                       ยายพูด  กันแฮ
แสน               สุดเสียดายด้น                แต่งไว้   ให้ดู  ฯ

๑๐๐๖. คำหยาบดาบคม
คำ                  คนบ้านนอกใช้                ด่ากัน
หยาบ             ดุเด็ดเผ็ดมัน                   ไม่น้อย
ดาบ               ทีชักฟาดฟัน                    คนชั่ว
คม                 กว่ามีดพับจ้อย                เจียดไม้ใขตอง  ฯ

๑๐๐๗. คำข่มคนชั่ว
คำ                  ดุเด็ดเผ็ดร้อน                   หยาบคาย
ข่ม                 มนุษย์หน้าไม่อาย             หยาบด้าน
คน                 แต่ก่อนท่านหมาย             ใช้เหมาะ  เจาะแฮ
ช่ัว                 หยาบใช้คาบด้าน                ต่อสู้  คนทราม  ฯ

๑๐๐๘. คำยั่วคนย่อ
คำ                  พูดที่ยั่วเย้า                       เย้นหยัน
ยั่ว                  จิตคนที่คิดดัน                   ต่อสู้
คน                  ที่ขาดมิ่งขวัญ                   ดีฝ่อ
ย่อ                  ยิ่งยั่วให้รู้                          จักสู้  สงคราม  ฯ

๑๐๐๙. จะภะกะสะ
จะ                  ชะอย่าคบค้า                     ทุรชน
ภะ                  ชะคบแต่คน                      เลิศล้ำ
กะ                  ระประกอบกุศล                 ทุกเมื่อ
สะ                  ระนึกว่าตนน้ำ                   หยดแล้ว  สูญหาย  ฯ

๑๐๑๐.  คำยอให้กะดก
คำ                  สรรเสริญเกียรติเจ้่า          เหนือหัว
ยอ                  ว่าเก่งเกินตัว                     ต่อสู้
ให้                  เก่งกาจไม่กลัว                 อริราช
กะดก             ยกยอผู้                             ใหญ่คุ้ม  ครองตน  ฯ         
                         

วันอังคารที่ 18 ตุลาคม พ.ศ. 2559

โคลงกระทู้ธรรม (๔๖)

๙๘๕.  ฤกษ์งามยามดี

ฤกษ์         พระจันทร์เข้าสู่                             ราชา   ฤกษ์แฮ
งาม          พ่อโฉมยงมา                                 เกิดไซร้  
ยาม          เมื่อพระสุริยา                                ยามเที่ยง  วันแฮ
ดี             แต่เริ่มแรกได้                                 ฤกษ์พร้อมย่อมดี  ฯ

๙๘๖.  ลดลาวาศอก
ลด            โทษโปรดละเว้น                         ประหาร
รา             เพื่อให้อภัยทาน                           โทษให้
วา             ระจะถึงกาล                                  รอผ่อน  ผันแฮ
ศอก          มัดแก้ออกได้                                ผ่อนพ้นทรมาน  ฯ

๙๘๗.  ปลูกถั่วได้งา
ปลูก           พริกไทยย่อมได้                        พริกไทย
ถั้ว              ปลูกออกดอกไสว                      เช่นน้้น
ได้              รับดอกผลไป                            ตามพืชพันธุ์เฮย
ถั่ว              เม็ดแดงดำปั้น                           เปลียนด้  โดยไฉน  ฯ

๙๘๘.  ปลูกงาได้งา
ปลูก        ถั้วผักถั้วตั้ง                                ฝักไสว
งา           ปลูกเม็ดงาใน                             ไร่กว้าง
ได้          รับผลงาไป                                  ตามพืชพันธุ์เฮย
งา          จะกลายถั่้วบ้าง                            เช่นนี้  มีหรือ  ฯ

๙๘๙.บาปบุญคุณโทษ
บาป          เป็นคนชั่วร้าย                           เลวทราม
บุญ           เกิดความดีงาม                         เรียบร้อย
คุณ          ย่อมเกิดเป็นความ                     ดีส่งเสริมเฮย
โทษ        บาปหยาบช้าต้อย                      ต่ำชั้นเดรฉาน  ฯ

๙๙๐. สุ จิ ปุ ลิ
สุ           สุตตะจักต้อง                               สดับฟัง  
จิ           จิตตะถามยัง                               รับรู้
ปุ           ปุจฉาถามยัง                               คิดไม่  ตกแฮ
ลิ            ลิขิตคำผู้                                    ปราญ์ให้ ใฝ่จำ  ฯ

๙๙๑. เม กะ มุ อุ
เม        เมตตาแก่ผู้                                โฉดเขลา  
กะ        กรุณาแก่เขา                             ช่วยไว้
มุ         มุทิตาช่วยเอา                            ใจเผื่อแผ่เฮย
อุ         อุเบกขาให้ใช้                             จิตเข้าเป็นกลาง  ฯ

๙๙๒. สัจจะ  ทมะ  ขันติ  จาคะ
สัจจะ        ถือสัตย์ไว้                            ในกมล
ทมะ         ข่มใจตน                               ฝึกได้
ขันติ         อดจิตทน                              ทุกอย่าง
จาคะ        เสียสละให้                            แก่ผู้อื่นเขา  ฯ

๙๙๓. วุ่นเป้นจุนกฐิน
วุน             วายข่วยเย็บผ้า                 กาสา
เป็น           สุดวันเวลา                       ทอดผ้า
จุน            ค้ำไม่หักคา                       กฐินเดาะ
กฐิน         ทอดให้พระเข้า                 กว่านี้ผิดวินัย  ฯ

๙๙๔. ไว้เนื้อเชื่อใจ
ไว้            งานนางนิ่มเนื้อ                  นวลอนงค์
เนื้อ          ที่วางไว้ตรง                       อกเจ้า
เชื่อ          ใจว่าซื่อตรง                       คงสัตย์
ใจ             รักเนื้อโคกเว้า                   ว่างไว้คอยเรียม ฯ

๙๙๕. ศาลาโกหก
ศา          ลาท่านปลูกไว้                   หน้าเมือง  นครเอย
ลา         ใหญ่มีคนเนื่อง                    แน่นหน้า
โก         หกตลดหูเทือง                    หัวเราะ  ลั่นแฮ
หก        ว่าคนขี่้ม้า                            เกาะห้อย  หางไป  ฯ


วันพฤหัสบดีที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2559

โคลงกระทู้ธรรม (๔๕)

๙๗๖. เอาไม้มาวาง
เอา             แต่ความสะดวกได้              แบ่งเบา
ไม้              ท่อนแบกทำเสา                 ปลูกเหย้า
มา              กองทับมอดเนา                 นิ่งช่อน  ขอนเฮย
วาง             ล่อให้มอดเข้า                    กัดไม้ผุพัง ฯ

๙๗๗.ไม้คดดัดไ้ด้
ไม้       อ่อนไม่แก่ไช้                                 ทำงาน
คด      คัดตัดทำคาน                                 หาบได้
ตัด      ไม้ไม่ช้านาน                                  ดัดกลับได้แฮ
ได้       แต่ไม้ดีใช้                                      ชอบได้ดัดเอา ฯ

๙๗๘. คนคดดัดยาก
คน        ที่ดื้อกระด้าง                                  เฉโก
คต        กว่าไม้ตะโก                                   ดัดได้
ตัด        พวกคนพาโล                                 หัวโง่  เง่าแฮ
ยาก      กว่าดัดต้นไม้                                  ข่อยต้นตะโกนา ฯ

๙๗๙. ไม้ป่าเดียวกัน
ไม้        ที่อยู่ภาคพื้น                              เดียวกัน
ป่า       ร่วมป่าเพศพันธุ์                          พื่้ชไม้
เดียว    ดั่งหนุ่มโสดฉันท์ฺ                       ชอบเพือน  หนุ่มแฮ
กัน        และกันชอบใช้                          เพื่อแก้กระสัน ฯ

๙๘๐. ยกก้นตนเอง
ยก          ตนเอาตูดพ้น                           อาจม
ก้น          นั่งอยู่เหนือลม                         พัดใต้
ตน          ย่อมไม่สูดลม                          ตดเน่า   เหม็นแฮ
เอง         ตดข้าไม้ได้                              ตดคลุ้ง  เหม็นโขลง ฯ

๙๘๑. ร้อยก้นไว้ใช้
ร้อย          ใจไว้รับใช้                             รับสอย  เข็มเฮย
ก้้น           แม่ร่ัวอุดรอย                          ร่ัวไว้
ไว้           ใจอยู่หอคอย                          ยามค่ำ คืนแฮ
ใช้           เย็บใช้สอยได้                         เจาะร้อย  รูเข็ม ฯ

๙๘๒. ร้อยสีร้อยอย่าง
ร้อย        พันธุ์เช่นดอกไม้                    ต่างพันธุ์
สี            ย่อมแตกต่างกัน                    นับร้อย
ร้อย        สีเก็บจัดสัน                           เป็นพู่  พวงแฮ
อย่าง      บุปผาพู่ห้อย                         ผูกร้อย  มาลัย ฯ

๙๘๓. รับรองแข็งชอบ
รับ             แขกรับเหลื่อ                      มาเยือน
แรง           มากมีในเรือน                     รับสู้
แข็ง          ขันไม่บิดเบือน                   หน้าบ่น
ชอบ          อกชอบใจผู้                       เยียมเหย้า  มาเยือน  ฯ

๙๘๔. ราบเป็นหน้ากลอง
ราบ           คาบปราบศึกเสี้ยน             ไพรี
เป็น          ไพร่พลกรุงศรี                      สงบหน้า
หน้า          ข้าศึกไม่มี                           มารุก  รานเฮย
กลอง       เรียบเปรียบดั่งข้า                 ศึกน้อม  ยอมกลัว ฯ   


วันพฤหัสบดีที่ 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2559

โคลงกระทู้่ธรรม (๕๔)

๙๖๕. แมงเม่าเข้าไฟ
แมง           ผึ้งมีปีกกล้า                         บินไป
เม่า           หมื่นแสนเห็นไฟ                   สว่างจ้า
เข้า           ชมชื่นตื่นใจ                          เจ้าโฉด  เขลาแฮ
ไฟ            ลวกดั่งบาปกล้า                   ลวกผู้โฉดเขลา ฯ

๙๖๖. ไม่ได้ด้วยเลห์
ไม่             อาจเอาชนะได้                    โดยดี
ได้             ชนะโดยวิธี                          ชอบได้
ด้วย           น้ำจิตคนมี                           ใจบาป
เลห์          เหลี่ยมเอาออกใช้                 เพื่อได้   ชัยมา ฯ

๙๖๗. เฉเอาด้วยกล
เฉ             ไฉเอาชนะด้วย                   มายา
เอา            ชนะคู่ปัจจา                       พ่ายแพ้
ด้วย           เล่ห์เหลื่ยมสันหา              หลอกล่อ
กล             สักแสนกลแก้                    เงื่อนสู้สุดตัว ฯ

๙๖๘. ไม่ได้ด้วยมนต์
ไม่              อาจเอาชนะได้                โดยดี
ได้              อย่างทางหมอผี              ชั่วช้า
ด้วย           เหตุแห่งพิธี                      ไสยศาสตร์
มนต์          ที่ว่าแก่กล้า                       รีบคว้ามาทำ  ฯ

๙๖๙. ดลด้วยคาถา
ดล               ใจให้พ่ายแพ้                  แก่มนต์
ด้วย              อิทธิฤฺทธิ์ยังจน              แ่กกล้า
คา               ถาศักดิ์สิทธิ์ผล              ท่องพร้่ำ  พรูเฮย
ถา               ร่อนดั่งแร้งเฝ้า               จิกเนื้อ  หมาตาย  ฯ

๙๗๐. แม่สื่อแม่ชัก
แม่            คนกลางชักชู้              สู่ชาย
สื่อ            ส่งเพลงยาวสาย         สวาทชู้
แม่            ชี้ชองเพื่อขาย            ของเก่า
ชัก            หุ่นชายหญิงผู้             ร่านชู้สุู่หา  ฯ

๙๗๑. แม่พยักหน้าชน
แม่             สื่อแม่ชักชู้                       สู่ชาย
พยัก          เพยิดเนตรหน้าหมาย      นัดชู้
หน้า           ผิดนักเอากาย                เข้าประกันเฮย
ชน            บุรุษโฉดผุู้                      เล่นชุ้  สู่ฉัน ฯ

๙๗๒. ไม่่มีเงาหัว
ไม่             เห็นศรีษะต้ัง                   บนคอ
มี              แต่ตัวดั่งตอ                     หลักไม้
เงา           แห่งเคราะห์ร้ายรอ           เข้าจู่โจมเฮย
หัว            ขาดคงไม่ได้                    รอดพ้น  ความตาย ฯ

๙๗๓. ไม่รู้จักเสือ
ไม่         สังเกตุเขตคุ้ง                           ลำคลอง
รู้           แต่น้ำเจ่ิ่งนอง                           ตลิ่งล้น
จัก        มีสัตว์ร้ายคนอง                        มาอยู่
เสือ      ย่อมนอนใต้ต้น                         พ่มไม้ใบหนา ฯ

๙๗๔. เอาเรือไปจอด
เอา         แต่ความสะดวกด้วย                เผลอไผล
เรือ         ที่แล่นมาใน                             น่านน้ำ
ไป          พักจอดตลิ่งไกล                     บ้านช่อง
จอด       อยุ่ใกล้เสือขย้ำ                        คาบเจ้าของเรือ ฯ

๙๗๕. ไม่รู่จักมอด
ไม่              สังเกตุภาคพื้น                      ดินดอน
รู้                ว่ามอดมานอน                       กัดไม้
จัก              ได้ห่างไกลขอน                   ไม้ท่อน
มอด            ย่อมนอนอยุ่ใต้                    กัดไม้ขอนกิน ฯ



วันพฤหัสบดีที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2559

โคลงกระทู้ธรรม (๕๒)



๙๔๕.  ปลูกถั้่วได้ถั่ว
ปลูก        ข้าวย่อมเกิดข้าว                   ฉันใด
ุถั่ว           ที่ปลูกไว้ใน                           ไร่กว้าง
ได้          รับถั่วออกไสว                         เป็นฝัก  ถั่วเฮย
ถั่ว          จะเป็นงาบ้าง                           ถั่วบ้า  มีหรือ  ฯ


๙๔๖. ปลูกงาได้งา
ปลูก         ถั่วเกิดถั่วต้ัง                        กอไสว
งา            ที่ปลูกลงใน                        ไร่กว้าง
ได้           รับฝักงาใน                          นาไร่  น้ันแล
งา           จะเป็นถั่วบ้าง                       เช่นนี้  มีหรือ ฯ

๙๔๗. ทำบุญได้บาป
ทำ           ทานแกงไก่ให้                     พระสงฆ์
บุญ          ที่ทำน้ันคง                           จักได้
ได้           ฆ่าไก่ปลดปลง                     ชีวิต  สัตว์เฮย
บาป         น้ันคงส่งให้                          ชีพน้ัน  พลันตาย ฯ

๙๔๘.. โปรดสัตว์ได้บาป
โปรด       คนโฉดปลดเปลื้อง            บาปกรรม
สัตว์        โง่เขลากล่าวคำ                 ด่าให้
ได้           มีดทิ่มแทงตำ                    บาดเจ็บ
บาป        กับเคราะห์มาใช้                 บาปคร้ัง  ปางหลัง ฯ

๙๔๙. ไม่มีน้ำใจ
ไม่          ช่วยผู้ยากไร้                    อนาถา
มี            ทรัพย์ไม่เมตตา               ต่อสู้
น้ำ          จิตขาดกรุณา                   คนยาก
ใจ           ขาดน้ำใจไร้                    เหือดแล้ง  น้ำใจ  ฯ

๙๕๐. มาไทยไปฝรั่ง
มา           ทำงานล่าช้า                 เวลา
ไทย        ไม่รู้รักษา                      ชื่อไว้
ไป           กลับสู่เคหา                  ก่อนเลิก  งานแฮ
ฝรั่ง         ว่าไทยเราไร้                สัตย์ใช้  นาฬิกา  ฯ

๙๕๑. ม้าดีดกระโหลก
ม้า            พยศขึ้นขี่้แล้ว               หกหลัง
ดีด           เตะขาผึงผัง                  พยศไว้
กะ           เกะไม่ยอมฟัง                บังคับ
โหลก      กะลาเตะให้                   หล่นล้ม  ลงมา ฯ

๙๕๒. มิตรจิตมิตรใจ
มิตร       รักมักโอบอ้อม             อารี
จิต         ย่อมมีใจดี                   โอบอ้อม
มิตร       ย่อมเกิดไมตรี              จิตต่อ  กันนา
ใจ          ต่อใจมิตรพร้อม           ช่วยเอื่อ  เกื้อหนุน ฯ

๙๕๓. มีเฟื้องมีสลึง
มี            น้อยใช้แต่น้อย            ตามมี
เฟิ้อง      หนึ่งย่อมยังดี              กว่าไร้
มี            เพิ่มมากทุกที             ไม่ยาก  จนเฮย
สลึง       เพิ่มเป็นบาทได้           เหตุด้วย  เก็บออม  ฯ

๙๕๔. มีหยิบมีฉวย
มี           ทรัพย์ไม่ยากไร้            อนาถา
หยิบ      ทรัพย์จับเงินตรา          จ่ายใช้
มี           เงินท่านลือชา              ว่ามั่ง  มีแฮ
ฉวย      เมื่อคับขันได้                 ดับร้อน  จรมา  ฯ

๙๕๕. มือเป็นฝักถั่ว
มือ         ยกสาธุพร้อม            เพรียงกัน
เป็น        ที่ชอบเอกฉันท์        ทั่้วหน้า
ฝัก         ใฝ่พระธรรมขันธ์       คำสั่ง  สอนนา
ถั่ว          ที่ออกระย้า              ยอดซ้อน  สวยงาม ฯ