๖๓๘. คลื่นกระทบฝั่ง
คลื่น ซัดเซาะฝั่งน้ำ แสนหน
กระ ทั้่งชายหาดจน แหว่งเว้า
ทบ ท่วมหาดสายชล เป็นคลื่น สาดแฮ
ฝั่ง เงียบเสียงคลื่นเฝ้า สาดซ็ำ ฝั่งทะเล ฯ
๖๓๙. คลุกคลีตีโมง
คลุก เคล้าผงฝุ่นเข้า ลมพา
คลี ดั่งตีคลีครา ไล่ต้อน
ตี ดังเล่นตีปลา แตกตื่น
โมง ดั่งโมงทุ่มย้อน กลับได้ ไป่มี ฯ
๖๔๐. ความรู้ท่วมหัว
ความ จำเรียนมากล้ำ ตำรา
รู้ ทุกสิ่งศึกษา มากล้น
ท่วม ทับจากครูบา สอนสั่ง
หัว ผุไม่ลุพ้น โลกเข้า นิพพาน ฯ
๖๔๑. เอาตัวไม่รอด
เอา ชีวิตต่อสู้ ภัยพาล
ตัว ใหญ่ล้มคลุกคลาน สี่เท้า
ไม่ อาจบอกอาจารย์ มาช่วย
รอด จากยมบาลเข้า พบเจ้าจอมสวรรค์ ฯ
๖๔๒. ดองเปรี้ยวดองเค็ม
ดอง ผลไม้ใส่หม้อ ใส่ไห
เปรี้ยว มะม่วงดองใน โอ่งหม้อ
ดอง ปลาช่อนกลิ่นไอ เกลืออบ
เค็ม ยิ่งกว่าเกลือล้อ เล่นนั้น เค็มขม ฯ
๖๔๓. เด็กเมื่อ วานซืน
เด็ก ทารกไม่สิ้น กลิ่นนม
เมื่อ ก่อนยังไว้ผม แกละห้อย
วาน นี้น่ั่งกินขนม ยายอยู่
ซืน วิ่งตามแม้ต้อย ใหญ่ขึ้น หยิ่งเกิน ฯ
๖๔๔. ได้ไม่เท่าเสีย
ได้ ผัวตัวย่อมต้อง เสียตัว
ไม่ ออกเงินซื้อวัว ไม่ได้
เท่า ได้เท่าเสียกลัว เสียเปรียบ
เสีย มากเพราะอยากใช้ จึงซื้อ ของแพง ฯ
๖๔๕. ตกนรกทั้งเป็น
ตก ทุกข์จุกเจ่าร้อน กายใจ
นรก หมกไหม้อยู่ใน อกนั้น
ทั้ง ตัวไม่ตายไป ปรโลก
เป็น ทุกข์ร้อนเท่าชั้น นรกได้ อเวจี ฯ
๖๔๖. ตกเป็นเบี้ยล่าง
ตก เป็นทาสท่านใช้ จนตาย
เป็น ทุกข์เท่าวัวควาย โง่เหง้า
เบี้ย ที่รับมาขาย ตัวท่าน
ล่าง ฝ่าตีนฝ่าเท้า ท่านขึ้น เหยียบหัว ฯ
๖๔๗. ต้นร้ายปลายดี
ต้น ลำบากยากแค้น อนาถา
ร้าย กาจถูกบีทา บีบค้ัน
ปลาย ชีพที่อุตส่าห์ เพียรภาค
ดี ดั่งได้ด้นดั้น ป่าพัน พงหนาม ฯ
๖๔๘. ตัดญาติขาดมิตร
ตัด ขาดญาติพี่น้อง หมองใจ
ญาติ สนิทหมดเยื่อใย เกี่ยวข้อง
ขาด คนช่วยเหลือใน ยามยาก
มิตร ไม่มีเพื่อนพ้อง จักต้อง เดียวตาย ฯ
๖๔๙. ตัดเป็นตัดตาย
ตัด หมดเพื่อนพี่น้อง ญาติมิตร
เป็น อยู่ไม่เคยคิด เกี่ยวข้อง
ตัด หมดเพราะหลงผิด ว่าร่ำ รวยแฮ
ตาย ขาดญาติพี่น้อง น้่นคล้าย หมาตาย ฯ
๖๕๐. ชักน้ำเข้าลึก
ชัก ระหัดพัดน้ำ เข้านา
น้ำ ย่อมพาปูปลา อยู่ด้วย
เข้า มาอยู่สู่หา คลาคล่ำ
ลึก นักมักข้าวม้วย หมดด้วย ปูหอย ฯ
๖๕๑. ชักศึกเข้าบ้าน
ชัก เชลยศึกกวาดต้อน เอามา
ศึก ย่อมเข้าอาณา เขตต้วย
เข้า ตั้งบ่อนทำมา หาอยู่
บ้าน ช่องอาจมอดม้วย เหตุด้วย ศึกเสือ ฯ
๖๕๒. ช้างตายทั้งตัว
ช้าง ใหญ่คนฆ่าล้ม เอางา
ตาย อยู่ในไพรพนา ป่ากว้าง
ทั้่ง ใหญ่มากยัง บัวปิด บังแฮ
ตัว ใหญ่อย่างตัวช้าง ปิดไว้ เหม็นโขลง ฯ
๖๕๓. เอาใบบัวปิด
เอา อันใดปิดป้อง ตัวไอย ราเฮย
ใบ พฤกษาใหญ่เพียงใด ปิดได้
บัว ใบใหญ่กว่าใบ ไม้อื่น
ปิด บาปปิดชั่วให้ มิดเม้น เช่นไฉน ฯ
๖๕๔. ฆ่าช้างเอางา
ฆ่า สัตว์ใหญ่ช่วยกู้ ชาติมา
ช้าง คู่ชาติศาสนา พุทธแท้
เอา สิ่งคู่กายา คชาชาติ
งา คชฆ่าช้างแพ้ แก่ผู้ ทรชน ฯ
๖๕๕. ชาติเสือไว้ลาย
ชาติ สัตว์วายชีพแล้ว เหลือหนัง
เสือ โคร่งมีลายยัง ฝากไว้
ไว้ ชื่อชาติเสือหวัง ว่าดุ ร้ายแฮ
ลาย พาดกลอนเหลือให้ มนุษย์รู้ ลายเสือ ฯ
๖๓๐.คนล้มอย่าข้าม
คน ที่ก้าวพลาพลั้ง ตกหลุม
ล้ม คว่ำลงจนมุม อับอั้น
อย่า กระทีบตีนรุม เหยียบย่ำ เขาเฮย
ข้าม ไม่พ้นคนนั้น ลกสู้ ภายหลัง ฯ
๖๓๑. คบเด็กสร้างบ้าน
คบ ทารกเล็กจ้อย เจรจา
เด็ก ไมรู้เดียงสา สักน้อย
สร้าง เรือนอยู่เคหา สูงใหญ่
บ้าน ใหญ่ใช้ช่างจ้อย ปลูกสร้าง เสร็จไฉน ฯ
๖๓๒. คอขาดบาดตาย
คอ ถูกตัดหล่นพื้น ปถพี
ขาด ไม่รอดชีวี อยู่ได้
บาด แผลตัดนาภี ไส้ขาด
ตาย ไม่ตายเกือบใกล้ หมดสิ้น ลมปราณ ฯ
๖๓๓. คับที่่อยู่ได้
คับ บ้านรวมอยู่ห้อง หอหับ
ที่ นั่งนอนถึงคับ แคบแท้
อยู่ สบายเมื่อยังนับ ถือญาติ มิตรแฮ
ได้ รับความสุขแม้ เบียดซ้อน หมอนเดียว ฯ
๖๓๔. คับใจอยู่ยาก
คับ ที่พออยู่ได้ สุขสบาย
ใจ ที่คับแค้นนาย โกรธเกรี้ยว
อยุ่ ลำบากยากหาย ใจขัดข้องแฮล
ยาก จะอยู่ดูเขี้ยว ท่านเคี้ยวขบฟัน ฯ
๖๓๕. คาหนังคาเขา
คา มือที่แล่เนื้อ เถือหนัง
หนัง ที่ถลกขึ้นยัง อยู่หน้า
คา เลือดที่ติดกรัง มืออยู่
เขา ที่โจรใจกล้า จับได้ คามือ ฯ
๖๓๖. คาบลูกคาบดอก
คาบ หัวลูกดอกไว้ จมมิด
ลูก ตอกนี้มีพิษ มากแท้
คาบ อยู่ปิดรูปิด คาปาก รูแฮ
ดอก ที่ปักคาแต้ ดอกนั้น ดอกทอง ฯ
๖๑๖. คนรวยขึ้้นขน
คน ที่มีทรัพย์ขึ้น สักนิด
รวย มากมักออกฤทธิ์ เดชกล้า
ขึ้น นั่งแคร่แลผิด ตามาก
ขน ชักพองผยองหน้า บูดบึ้ง ขึงจอ ฯ
๖๑๗. คนจนขึ้นรา
คน ที่ตกยากไร้ อนาถา
จน ยากไร้ญาติกา เกี่ยวข้อง
ขึ้น ไปนั่งเคหา เครือญาติ
รา เกิดใบหนาต้อง นั่งก้ม ตรมใจ ฯ
๖๑๘. ขี้ฉ้อตอแหล
ขี้ ข้าคนยากไร้ ใจเบา
ฉ้อ ฉกทรัพย์เขา ใส่ท้อง
ตอ หลดปดโป้เอา ตัวรอด
แหลด ล่อคนด่าก้อง ไม่รู้จักอาย ฯ
๖๑๙. รักเขาข้างเดียว
รัก สาวสูงศักดิ์เอื้อม มือสอย
เขา ไม่รับรักคอย ลอบชะเง้อ
ข้าง เคหาสน์ไมถอย คอยลอบ มองแฮ
เดียว เดี่ยวเปลี่ยวใจเก้อ ก่นเศร้า เหงาทรวง ฯ
๖๒๐. ตบมือข้างเดียว
ตบ มือดังต้องตบ สองหัตถ์
มือ ประกบกันชัด สนั่นได้
ข้าง เดียวเงียบเชียบสงัด สงบนิ่ง
เดียว ด่าคนเป็นไบ้ ด่าสิ้น แรงเอง ฯ
๖๒๑. ขี้แพ้ชวนดี
ขี้ เหล้าเมาไม่รู้ ภาษา
แพ้ เล่นแข่่งกีฬา ต่อสู้
ชวน พรรคพวกพาลมา ท้าต่อย ตีแฮ
ตี ป่าท้าต่อยผู้ ชนะแก้ อับอาย ฯ
๖๒๒. ขี้ราดโทษร่อง
ขี้ เลอะเปรอะแผ่นพื้้น กระดาน
ราด เรี่อยพื้นเรือนชาน กลิ่นคลุ้ง
โทษ ว่าช่างทำงาน บกพร่อง
ร่อง ถ่ายไกลม่านมุ้ง ถ่ายท้อง ไม่ทัน ฯ
๖๒๓. ขี้ใหม่หมาหอม
ขี้ ถ่่ายไว้ที่ท้อง ทุ่งนา
ใหม่ พึ่งถ่ายออกมา จากท้อง
หมา ได้กลิ่นอุจจา ระใหม่ สดเฮย
หอม ยั่วจมูกหมาต้อง เสพขี้ ใหม่หอม ฯ
๖๒๔. ขึ้นหน้าขึ้นตา
ขี้น นั่งตำแหน่งหน้า ประธาน
หน้า สดตาชื่นบาน เบิกกว้าง
ขึ้น ชื่อท่านเรียกขาน สมเด็จ เจ้าแฮ
ตา ส่ายดูรอบข้าง เพ่งข้า คนดัง ฯ
๖๒๕.ขูดเลือดขูดเนื้อ
ขูด รีดเอาเลือดเนื้อ เถือหนัง
เลือด สัตว์ฆ่าคนยัง ดื่มได้
ขูด เลือดไม่รับฟัง เสียงโอด ครวญแฮ
เนื้อ เลือดคนยากไร้ ใส่ท้อง เศรษฐี ฯ
๖๒๖. เข้ารกเข้าพง
เข้า ป่าชมป่าไม้ ใบบัง
รก ชัฎสัตว์เสือยัง อยู่ได้
เข้า ป่าว่ากวีหวัง ว่าเสนาะ นักเฮย
พง ป่าปกกวีให้ คลั่งบ้า ป่าดง ฯ
๖๒๗. คงเส้นคงวา
คง ที่ไม่โยกย้าย หายไป
เส้น ยี่สิบวาไกล เรียกร้อง
คง หลักปักใน ผืนแผ่น ดินแฮ
วา หนึ่งสี่ศอกต้อง เชื่อแท้ แน่ใจ ฯ
๖๒๘. คนชังมีนัก
คน อื่นไกลเกลียดหน้า ตาเรา
ชัง เพราะเหตุว่าเขา ไม่รู้
มี มากเท่าดีนหนัง ควายตาก แห่งแฮ
นัก พรตอดทนสู้ อดกลั้น ชนะมาร ฯ
๖๒๙. คนรักมีน้อย
คน ใกล้ชิดมักคุ้น เคยไป มาแฮ
รัก เพราะรู้นิสัย สืบรู้
มี แต่ญาติมิตรใคร เคยอยู่ ร่วมแฮ
น้อย เท่าผืนเสื่อผู้ รักน้ำ ใจกัน ฯ
๖๐๑. ถึงพริกถึงขิง
ถึง ใจคนขับร้อง เสพา
พริก เหยาะรสวาจา เผ็ดร้อน
ถึง ใจพวกคนฮา กันลั่น
ขิง ข่าแกงตักร้อน ล่อน้ำ ลายไหล ฯ
๖๐๒. ถึงลูกถึงคน
ถึง ใจเล่นตะกร้อ มวยไทย
ลูก ศอกเข่าว่องไว ตอบโต้
ถึง แพ้ไม่เสียใจ พวกนัก เลงแฮ
คน ชกมวยไม่โม้ หมัดเท้า เข่าดี ฯ
๖๐๓. ทองไม่่รู้ร้อน
ทอง คำตกน้ำไม่ ลอยไหล
ไม่ มวดม้วยเมื่อไฟ ลุกไหม้
รู้ ว่าธาตุทองใคร ชมชอบ
ร้อน เท้าร้อนทนได้ ชื่อเชื้อ ทองดี ฯ
๖๐๔. นักเเขียนไส้แห้ง
นัก เลงเก่งกาจข้าง ประพันธ์
เขียน ทุกค่ำคืนวัน พร่ำพร้อง
ไส้ ทุกขดอุดตัน อดอยาก
แห้ง เหี่ยวโดดเดี่ยวทอ้ง แสบไส้ เป็นหนอง ฯ
๖๐๕. นักกวีผีสิง
นัก เลงกลอนกาพย์ร้อย โคลงกลอน
กวี พจน์จดอักษร สอดไว้
ผี คือเทพหลอกหลอน ยวนยั่ว ใจเฮย
สิง จิตนักกวีให้ เคลิบเคลิ้ม หลงใหล ฯ
๖๐๖. คางคกขึ้นวอ
คาง ยื่นตื่นเต้นนั่ง บนวอ
คก ดั่งบุรุษทร ชาติไซร้
ขึ้น แคร่ท่านยกยอ ยศใหญ่
วอ ท่านวางทิ้งไว้ ถูกช้าง เหยียบตาย ฯ
๖๐๗. หอมปากหอมคอ
หอม คำท่านเทศน์พร้อง คำพระ
ปาก ท่านสอนธรรมะ เพราะพริ้ง
หอม โสตรสดับสาระ มีแก่น ธรรมแฮ
คอ ไม่โก่งเสียงก้อง ไก้แจ้ แซ่เสียง ฯ
๖๐๘. เพียงพอกินอยู่
เพียง เพื่อเลี้ยงชีพยั้ง อยู่นาน
พอ แก่กิจการงาน เรียบร้อย
กิน เพื่ออิ่มอาหาร ไม่อดอยากแฮ
อยู่ ไม่เกินหนึ่งร้อย ขวบแล้วมรณา ฯ
๖๐๙. ตั้งศาลเพียงตา
ต้ัง เครื่องเสวยเซ่นไหว้ เทวดา
ศาล ปักเพื่อบูชา พ่อเจ้า
เพียง แต่ยกหัตถา ตั้งสัตย์
ตา เพ่งเพียงเสมอเท้า ท่านเบื้อง บนสูง ฯ
๖๑๐. ต้ังสัตย์สาบาล
ต้ัง จิตสุจริตทั้ง กายใจ
สัตย์ จะถึอมั่นใน พระเจ้า
สา ชีพตราบตายไป ปรโลก
บาล พ่อปกเกศเกล้า ตราบเข้า สรวงสวรรค์ ฯ
๖๑๑. ยื่่นหมูยื่นแมว
ยื่น มือยอมยกให้ เขาไป
หมู ที่แล่เนื้อใน ออกแล้ว
ยื่น รับลูกแมวใจ รักลูก แมวแฮ
แมว ไม่อยู่หนีแคล้ว คลาดช้ำ เสียสอง ฯ
๖๑๒. ขี้หดตดหาย
ขี้ คนตกอกอื้ง ตลึงงัน
หด กลับหายไปพลัน หมดสิ้น
ตด ไม่ออกอุดตัน ไส้ตีบ
หาย อกหายใจดิ้น โดดลี้ หนีตาย ฯ
๖๑๓. ติเรือทั้งโกลน
ติ คนถากท่อนไม้ ทั้งโคน
เรือ ท่านถากไม้โกลน ร่างไว้
ทั้ง ยังไม่เสร็จโดน คนติ
โกลน แต่รูปเรือให้ เสร็จแล้ว มาชม ฯ
๖๑๔. ขวัญหนีดีฝ่อ
ขวัญ เอยเคยอยู่่คุ้ม ครองใจ
หนี ลิบลิ่วลอยไป ป่ากว้าง
ดี ที่อยู่ภายใน ไตตับ
ฝ่อ แฟ่บอกใจว้าง เหว่โอ้ อนาถา ฯ
๖๑๕. ข้าวแดงแกงร้อน
ข้าว สุกแต่สักก้อน กำมือ
แดง ด่างที่ท่านถือ ยื่นให้
แกง สักหนึ่งช้อนคือ คุณท่าน
ร้อน พึ่งเย็นท่านได้ อย่ารู้ลืมคุณ ฯ
๕๘๕. ตะบองยอดเพ็ชร
ตะ บองที่ยักษ์ใช้ วัดโพธิ์
บอง ที่บ้องอันโต ใหญ่แท้
ยอด ที่เลี่ยมเพ็ชรโว หารพูด ผวนแฮ
เพ็ด ที่พูดเล่นแก้ เคล็ดให้ หนุ่มสาว ฯ
๕๘๖. ผีซ้ำด้ามพลอย
ผี ป่าสิงป่วยไข้ เจียนตาย
ซ้ำ พ่อหมอผีพราย หลอกไข้
ด้าม มีดพ่อหมอหมาย มาเชือด เลือดแฮ
พลอย เชือดเลือดเนื้อให้ ป่วยไข้ ซ้ำสอง ฯ
๕๘๗. บ้านนอกขอกนา
บ้าน นาคราเมื่อเข้า กรุงไกร
นอก แบบธรรมเนียมใด ไม่แจ้ง
ขอก นาขอกไร่ไกล ปื่นเที่ยง
นา ไม่มีข้าวแล้ง รับจ้าง กลางกรุง ฯ
๕๘๘. หูป่าตาเถื่อน
หู กะทะไม่รู้ จักฟัง
ป่า เถื่อนเหมือนมาบัง เนตรไว้
ตา ไม่ค่อยเคยสัง เกตุสิ่ง แปลกแฮ
เถือน เพราะความยากไร้ ขาดไร้ การศึกษา ฯ
๕๘๙.ทำดีได้ดี
ทำ สิ่งใดย่อมได้ ผลมา
ดี ที่ทำนาพา เลิศล้น
ได้ รับสิ่งศึกษา พาฉลาด
ดี เมื่อเริ่มต้ังต้น ตลอดท้าย ได้ดี ฯ
๕๙๐. ทำชั่วได้ชั่ว
ทำ บาปย่อมได้รับ ผลบาป
ชั่ว ที่เราหามหาบ แบกไว้
ได้ รับทุกข์เป็นลาภ มาเพ่ิ่ม พูนแฮ
ชั่ว ที่เราทำได้ ชั่วร้าย กลับมา ฯ
๕๙๑. คนจนเล่นหวย
คน ยากอยากได้ลาภ แก้จน
จน ยากจึงดิ้นรน ไขว่คว้า
เล่น หวยเล่นเบอร์วน เวียนเล่น
หวย ไม่ถูกพระบ้า บอกใบ้ให้จน ฯ
๕๙๒. ลูกดอกนอกช่อ
ลูก ธนุพู่ผูกด้วย สำลี
ดอก ใช่ดอกมาลี พิษร้าย
นอก จากเป่าปักษี เป่ากบ ตายแฮ
ช่อ ออกดอกนอกคล้าย ลูกชุ้ สู่สม ฯ
๕๙๓. หลงทางฟังเสียงกู่
หลง เดินในป่ากว้าง กลางไพร
ทาง ไม่เคยเดินไกล รกเลี้ยว
ฟัง เสียงกู่เพื่อนใน แนวป่า
เสียงกู่ ตามเสียงเลี้ยว กลับได้ไมหลง ฯ
๕๙๔. หลงรูกู่ไม่กลับ
หลง รักนางแน่งน้อย กลอยใจ
รู เรี่ยวเที่ยวหลงใหล ค่ำเช้า
กู่ เรียกสักเท่าไร ไม่กลับ คืนแฮ
ไม่กลับ หลังคืนเข้า หับห้องเมียหลวง ฯ
๕๙๕. เนื้อเต่ายำเต่า
เนื่้อ หนุ่มกระทบเนื่้อ นางสาว
เต่า ย่อมนิ่งทนหนาว อุ่นร้อน
ยำ เนื่้อเต่าอร่อยราว เสพรส ทิพย์แฮ
เต่า ที่ยำเนื้อก้อน เต่าน้ัน สนกหนัง ฯ
๕๙๖. จองหองพองขน
จอง ของจับต้องว่า ของตน
หอง ว่าของคำคน พูดพลั้ง
พอง คอขู่ผู้ยล ลิงวอก
ขน สัตว์มันชันต้ัง เพราะโอ้ โอหัง ฯ
๕๙๗. ดื้อด้านขวานถาก
ดื้อ กระด้างอวดดื้อ ถือดี
ด้าน ดั่งหนังหมามี โรคเรื้อน
ขวาน ไม่อยากถากตี กลัวติด โรคแฮ
ถาก ดั่งถากไม้เปื้อน คูถเปื้อนหัวขวาน ฯ
๕๙๘. คนรวยเล่นหุ้น
คน มีทรัพย์นับล้าน บ้านโต
รวย มากยิ่งโลโภ อยากได้
เล่น หุ้นมากอักโข เล่นปั่น หู้นแฮ
หุ้น ตกเศรษฐีไข้ เลือดขึ้น สมองตาย ฯ
๕๙๙. มะพร้าวตื่นตก
มะ นาวมะกรูดทั้ง มะละกอ
พร้าว ดกลูกเต็มคอ ต่ำต้อ
ตื่น เช้าไม่เหลือหลอ คนเก็บ หมดแฮ
ตก นักตนมักล้อ มะพร้าว ตื่นผล ฯ
๖๐๐. ยาจกตื่นมี
ยา ตราขอแบ่งข้าว เขากิน
จก นับมีทรัพย์สิน สิบเบี้ย
ตื่น เต้นไม่ผันผิน มองเพื่่อน
มี เก็บชายพกเตื้ย ค่อมค้อม กลัวขโมย ฯ
๕๗๑. รู้หลีกเป็นหาง
รู้ ว่าภัยอยู่ข้าง หนใด
หลีก อย่าเข้าใกล้ใน แห่งนั้น
เป็น นกหลบหลีกภัย เพื่อรอด ตัวแฮ
หาง อย่าปกปิดกั้น หลีกพ้น รูทวาร ฯ
๕๗๒. อวดฤทธิ์อวดเดช
อวด พิษแมงป่องต้อง ชูหาง
ฤทธิ์ มากงูจงอาง เชื่องช้า
อวด อำนาจมักวาง ท่าข่ม คนแฮ
เดช ต่ำต้องอวดกล้า ปากโป้้ง เสียงดัง ฯ
๕๗๓. ผู้ดีแปดแปรก*
ผู้ ดีเกิดแต่เจ้า สูงศักดิ์
ดี แต่เกิดมามัก เรียบร้อย
แปด เปื้อนท่านชอบชัก ผ้าปก ปิดแฮ
แปรก ที่อมเพลาอ้อย อิ่งไว้ ภายใน ฯ
๕๗๔. กระดูกร้องได้
กระ ดกหัวเรียกร้อง ยุติธรรม
ดุก ที่ขาวกล่าวคำ พูดได้
ร้อง ไห้เรียกคนทำ บาปฆ่า ตนแฮ
ได้ รับโทษทัณฑ์ให้ โลกรู้ คนเห็น ฯ
๕๗๕. ไม้สั้นรันขี้
ไม่้ คมแฝกฝาดใช้ ตีรัน
สั้น แหย่โสโครกครัน อยู่ใกล้
รัน คนชั่วช้ามัน เหมือนคูถ
ขี้ ย่อมแปดเปื้อนให้ กลิ่นคลุ้ง เหม็์นโคลง ฯ
๕๗๖. ดอกทองท้องโต
ดอก มะดันดอกไม้ ธรรมดา
ทอง ที่ดองไว้ปรา กฎหน้า
ท้อง ใหญ่ที่มีทา รกอยู่
โต ครบสิบเดือนอ้า ปากร้อง ก้องเรือน ฯ
๕๗๗. เคราะห์หามยามร้าย
เคราะห์ มายามโชคร้าย แรงนัก
หาม หาบของคานหัก เดาะได้
ยาม เคราะห์หยุดเดินพัก ใต้ร่ม ไม้แฮ
ร้าย ยิ่งลิงเกาะใต้ พุ่มไม้รังแก ฯ
๕๗๘. เคราะห์ดีผีคุ้ม
เคราะห์ ร้ายหายหมดสิ้น ปลายปี
ดี ทุกอย่างดูดี รอบด้าน
ผี ไม่เบียดเบียนบี ทาโทษ
คุ้ม เย่าคุ้มเรือนบ้าน ปลอดพ้นโพยภัย ฯ
๕๗๙. เคราะห์ร้ายพรายรุม
เคราะห์ ร้ายหายหมดสิ้น ปลายปี
ร้าย ทุกอย่างร้ายแรง รอบด้าน
พราย ภูติต่างสำแดง ฤทธิ์เดช
รุม ย่ำยีผีบ้าน ไม่คุ้มครองเรือน ฯ
๕๘๐. ขึ้นช้างลงม้า
ขึ้น ขี่ช้างท่องบ้าน เมืองเหนือ
ช้าง ช่างใหญ่ดีเหลือ สนุกแท้
ลง ใต้ไม่ขี่เรือ ควบม้าขี่แฮ
ม้า ใหญ่กว่าช้างต้น ตลกแท้แต่จริง ฯ
๕๘๑. ขึ้นเหนือล่องใต้
ขึ้น เขาชอบขี่ช้าง ชมไพร
เหนือ เขตล้านนาไทย เถื่อนถ้ำ
ล่อง ใต้ล่องเรือไป เป็นสุข
ใต้ ล่องท่องชมน้ำ น่านฟ้า สีคราม ฯ
๕๘๒. กระต่ายตื่นตูม
กระ โดดโลดเต้นใต้ ต้นตาล
ต่าย ตกใจโจนทะยาน วิ่งด้น
ตื่น เต้นเที่ยวเล่าขาน ข่าวใหญ่
ตูม ตกลูกตาลต้น ว่าฟ้าผ่าหัว ฯ
๕๘๓. กระต่ายหมายจันทร์
กระ โดดโลดเต้นอยู่ ลานดิน
ต่าย ตื่นจันทร์เพ็ญผิน เพ่งฟ้า
หมาย ตาสิ่งโสภิณ บนฟาก ฟ้าแฮ
จันทร์ เด่นอยากเอื้อมคว้า ดอกฟ้ามาชม ฯ
๕๘๔. ไม้เท้ายอดทอง
ไม้ ถือผู้เฒ่าใช้ ยันทรง กายแฮ
เท้า ถ่อไม่ล้มลง ลื่นได้
ยอด ที่เลี่ยมทองคง หายาก
ทอง ท่านพูดเล่นให้ ล้ำลึกสำนวน ฯ
* แปรกเกวียนอมเพลาเกวียน ปิดเงียบ
๕๖๐. โลภมากอยากรวย
โลภ ลาภหาบแบกไว้ จนหนัก บ่าแฮ
มาก ไม่เคยรู้จัก อิ่มอ้วน
อยาก เป็นเศรษฐ๊สัก แสนโกฎิ
รวย นักมักแต่ล้วน แก่ล้ม ตายเร็ว ฯ
๕๖๑. โลภโมโทสัน
โลภ มากอยากได้แต่ เงินตรา
โม หะลุ่มหลงหา ทรัพย์ได้
โท สะเกิดโทสา ใครอย่า ขวางเฮย
สัน แบ่งทรัพย์สินไว้ ท่วมท้น จนตาย ฯ
๕๖๒. เต้นแร้งเต้นกา
เต้น เข้าจิกเนื้อเน่า นอนดิน
แร้ง จับจิกพลิกกิน ตับไส้
เต้น เข้าแย่งกาบิน มาร่วม วงเฮย
กา แย่งเนื่อมาได้ เศษเนื้อ เหลือเดน ฯ
๕๖๓. กินเศษกินเลย
กิน ผักปลาท่านทิ้ง ในครัว
เศษ เล็กเศษน้อยตัว อิ่มท้อง
กิน ไมมากนักกลัว ท่านจับ ได้แฮ
เลย ไม่เหลือเดนจ้อง จับคว้า มากิน ฯ
๕๖๔. โทสามาแขก
โท โสโทสะร้าย แรงนัก
สา หัสสากรรจ์นัก โกรธเกรี้ยว
มา เป็นแขกแบกหนัก เข้าช่วย หามแฮ
แขก ที่แปลกหน้าเบี้ยว บิดแม้น ยักษ์มาร ฯ
๕๖๕. เป็นตายไม่กลัว
เป็น พระอรหัตต์รู้ บุญกรรม
ตาย ไม่เกิดมาลำ บากแล้ว
ไม่ ใช่ปุถุชนทำ ชั่วบาป ไว้แฮ
กลัว เกิดตายไม่แคล้ว ทุกข์ซ้ำ แสนทน ฯ
๕๖๖. หลบลี้หนี่หน้า
หลบ หน้าไปอยู่ถ้า บาดาล
ลี้ ลับดำสายธาร น่านน้ำ
หนี เนตรพระยมบาล ไม่รอด ดอกแฮ
หน้า มนุษย์ไหนหนีล้ำ รอดได้ ไม่มี ฯ
๕๖๗. รู้หลบเป็นปีก
รู้ แอบซุ่มพุ่มไม้ ใบหนา
หลบ รอดพ้นปากกา เหยี่ยวได้
เป็น วิหคแสวงหา ทางรอด
ปีก หลีกกิ่งก้านไม้ หลบพ้น เจ็บตัว ฯ
๕๖๘. ดอกไม้ใกล้ทาง
ดอก บัวหลวงเด่นสล้าง กลางบึง
ไม้ จักสอยไม่ถึง ดอกฟ้า
ใกล้ มือมักเด็ดถึง ดมเล่น
ทาง ผ่านดอกไม้คว้า เด็ดทิ้งกลางทาง ฯ
๕๖๙. กินบ่อนนอนบ่อน
กิน นอนที่บ่อนเบี้ย โบราณ
บ่อน ถั่วโบเป็นสถาน เล่นเบี้ย
นอน อยู่สุขสำราญ บรุษ สตรีแฮ
บ่อน ที่นอนยั้วเยี้ย เล่นเบี้ย เสียตัว ฯ
๕๗๐. กงกรรมกงเกวียน
กง แห่งกรรมที่สร้าง ทุกวัน
กรรม ย่อมหนุนเวียนผัน ติดต้อย
กง จักรแห่งเกวียนมัน หมนอยู่
เกวียน ที่โคลากห้อย ติดเท้า โคเดิน ฯ
