วันพุธที่ 27 เมษายน พ.ศ. 2559
โคลงกระทู้ธรรม (๔๖)
๘๗๖. ระเด่นลั่นได*
ระ เด่นละครชื่อก้อง ลั่นได
เด่น ยิ่งกว่าเรื่องไหน หมดสิ้น
ลั่น ไดไล่ดันไฉ* เฉชื่อ ผวนแฮ
ได ไล่ดันขันดิ้น ตลกล้ำ ขำขัน ฯ
(* ลั่นได คือ ไล่ดัน ละครตลก)
๘๗๗. เป็นมรรคเป็นผล
เป็น ทางประเสริฐเข้า นิพพาน
มรรค แปดท่านประทาน ตรัสไว้
เป็น ทางสู่ทิพย์วิมาน สูงสุด
ผล ลุอรหันต์ใช้ มรรคนี้ ดำเนิน ฯ
๘๗๘. เป็นวรรคเป็นเวร
เป็น ประโยคโยกย้าย วาที
วรรค หนึ่งปากเอกมี ค่าล้ำ
เป็น โทที่ใจมี ศีลขาด
เวร กระหน่่ำกรรมช้ำ เหตุด้วย ใจทราม ฯ
๘๗๙. ปล่อยนกปล่อยปลา
ปล่อย คนผิดโทษพ้น ประหาร
นก โง่โปรดประทาน ขีพให้
ปล่อย กาเพราะสงสาร มันอด อยากแฮ
ปลา รอดชีวิตได้ เหตุด้วย กรุณา ฯ
๘๘๐. ปลายอ้อยปลายแขม
ปลาย ตระกูลชาติเชื่้อ กษัตรา
อ้อย ยอดหมดรสา โอษฐ์อ้อย
ปลาย น้ำหมดผักปลา ว่ายว่าง ห่างแฮ
แขม งอกริมตลิ่งย้อย โยกย้าย สายลม ฯ
๘๘๑. บ้านแตกสาแหรกขาด
บ้าน ทะเลาะเบาะแว้ง ด่าทอ กันแฮ
แตก ก๊กแตกเหล่ากอ พี่น้อง
สาแหรก แยกแตกปากคอ ในครอบ ครัวแฮ
ขาด ญาติไม่เกียวข้อง พี่น้อง อ่อนแอ ฯ
๘๘๒. บนบาลศาลกล่าว
บน บอกเทวราชเจ้า บวงสรวง
บาล ช่วยรักษาปวง ป่วยไข้
ศาล เจ้าโปรดรับบวง สรวงเซ่น ไหว้แฮ
กล่าว กราบเท้าท่านให้ โปรดด้วยช่วยเหลือ ฯ
๘๘๓. เบาอกเบาใจ
เบา บางสร่างโศกเศร้า เหงาใจ
อก ที่หนักเบาไป มากแล้ว
เบา อกป่วยไข้ใน กาลก่อน
ใจ ขุ่นหมองผ่องแผ้ว เคราะห์ร้าย หายสูญ ฯ
๘๘๔. บุญหนักศักดิ์ใหญ
บุญ ท่านสร้างไว้แต่ ปางใด
หนัก เท่าเมรุไกร คู่ฟ้า
ศักดิ์ ท่านยิ่งกว่าใคร ในโลก
ใหญ่ กว่าใครในหล้า แต่แล้ว วายชนม์ ฯ
๘๘๕. บอกเล่าเก้าสิบ
บอก เล่ากล่าวแต่ถ้อย คำสัตย์
เล่า ว่าเป็นเด็กวัด ฝั่งโน้น
เก้า ขวบพ่อตายพลัด จำพราก จากเฮย
สิบ ขวบโกนหัวโล้น เร่เข้า บวชเณร ฯ
๘๘๖. เบาไม้เบามือ
เบา บ่ามีพวกพ้อง แบกหาม
ไม้ หนักมีคนตาม แบกให้
เบา อกลูกดีงาม ว่าง่าย
มือ ยกประนมไหว้ พระคุ้ม ครองตัว ฯ
๘๘๗. ปากว่ามือถึง
ปาก พูดไม่ขาดถ้อย คำลง
ว่า จะต้อยมึงตรง ปากกล้า
มือ กำหมัดซัดหลง เข้าลูกคางเฮย
ถึง แก่ล้มลงอ้า ปากร้อง ผมกลัว ฯ
๘๘๘. เป็นกอบเป็นกำ
เป็น ทรัพย์หาเก็บได้ จากการ งานเฮย
กอบ หนึ่งนับประมาณ มากได้
เป็น ทรัพย์รับประทาน โดยชื่น ใจแฮ
กำ หนึ่งใส่ปากให้ อิ่มท้อง ของตน ฯ
๘๘๙. ปลูกหอลงโรง
ปลูก เหย้าเฝ้าแต่ร้ัง รอวัน
หอ รักรับเมียขวัญ คู่ห้อง
ลง อยู่คู่ชีวัน จนแก่ เฒ่าเอย
โรง รับมงคลคล้อง คู่ม้วย ด้วยกัน ฯ
วันพฤหัสบดีที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2559
โคลงกระทู้ธรรม (๔๕)
๘๖๑. ต้อนรับขับสู้
ต้อน หน้าต้อนติดก้น ตามหลัง
รับ ท่านผู้มายัง เขตบ้าน
ขับ กลอนสวดให้ฟัง ไพเราะ
สู้ ไม่หลบหนีต้าน ต่อผู้ มาเยือน ฯ
๘๖๒. ต้องศรกามเทพ
ต้อง ตาสบเนตรน้อง นงสมร
ศร ดั่งเนตรสายศร เสียบไส้
กาม ราคดั่งไฟฟอน หัวอก
เทพ แห่งความรักใช้ เสียบด้วย ศรกาม ฯ
๘๖๓. ติดเนื้อต้องใจ
ติด เสน่ห์กามรสเร้า รึงใจ
เนื้อ สนิทติดทรวงใน ไขว่คว้า
ต้อง เสนห์ติดดังไฟ ฟอนอก
ใจ มืดมนสุดฟ้า ฝั่งน้ำ กาเม ฯ
๘๖๔. ไม่ตลอดรอดฝั่ง
ไม่่ อาจข้ามฝั่งพ้น สาคร
ตลอด ออกนอกสันดอน ปากน้ำ
รอด จากมัจฉาสมร แม่ดุจ ฉลามแฮ
ฝั่ง อยู่ไกลเกินก้ำ ตกน้ำ กาเม ฯ
๘๖๕. เชื่อตายตายเปล่า
เชื่อ ง่ายโดยไม่ได้ ตรึกตรา
ตาย ดั่งเกี่ยวหญ้าคา แฝกไว้
ตาย ต้ังแต่เกิดมา ไม่รอด
เปล่า ประโยชน์โสตถิ์ไร้ เพราะไร้ สติครอง ฯ
๘๖๖. ดินไม่กลบหน้า
ดิน ยังเดินอยู่ได้ ตีนฉัน
ไม่ พลิกกลับไปผัน สู่ฟ้า
กลบ ทับร่างกายพลัน ตายดับ แล้วแฮ
หน้า ยักษ์หน้ามารท้า อย่าข้าม อย่ากราย ฯ
๘๖๗. ตีกลองสองหน้า
ตี กลองแขกนั่งหน้า ตาลอย
กลอง เล่นสองมือคอย ขยับย้ำ
สอง หูนั่งฟังพลอย ตีส่ง เพลงแฮ
หน้า นักตีกลองซ้ำ ส่ายเข้า เสียงเพลง ฯ
๘๖๘. ตีตนก่อนไข้
ตี อกฟกช้ำชอก บอกเขา
ตน ป่วยไข้ไม่เบา เคราะห์ร้าย
ก่อน ไข้จับนอนเซา เศร้าโศก
ไข้ ไม่เป็นเต้นคล้าย ยักษ์เข้า เจ้าสิง ฯ
๘๖๙. ตีปลาหน้าไซ
ตี น้ำทำศัพท์ให้ เสียงดัง
ปลา ว่ายเข้าพะนัง กักไว้
หน้า ท่าที่ปลากประดัง ว่ายสู่ ลอบแฮ
ไช ที่ดักปลาไร้ ไม่เข้า ลอบไช ฯ
๘๗๐.. ไต่ไม้ลำเดียว
ไต่ ตะพานพาดไม้ ลำเดียว
ไม้ สั่นหวั่นหวาดเสียว ปอดไส้
ลำ ไม้ไผ่ยังเรียว ลำเล็ก
เดียว โดดดั่งคนไร้ เพื่อนพ้อง ช่วยเหลือ ฯ
๘๗๑ แล่เนื้อเถือหนัง
แล่ โคควายฆ่าแล้ว ปรารถนา
เนื้อ สดเอาเกลือทา ตากแห้ง
เถือ ไส้เครื่องในมา ต้มพล่า กินเฮย
หนัง ตากไว้หน้าแล้ง ฟั่นใช้ เชือกหนัง ฯ
๘๗๒. ข้าวเจ้าข้าวเหนียว
ข้าว ที่คนภาคใต้ ภาคกลาง กินแฮ
เจ้า โปรดพวกขุนนาง ชอบเคี้ยว
ข้าว ที่พวกคนทาง ลาวชอบ กินแฮ
เหนียว หนืดพวกเจ้าเจี้ยว เรียกข้าว เหมือนกัน ฯ
๘๗๓. ข้าวนึ่งข้าวหุง
ข้าว เหนียวนั้นท่านใช้ นึ่งกิน
นึ่ง จับปั้นใส่บิณฑ บาตรได้
ข้าว เจ้าใส่หม้อดิน หุงเดือด
หุง กับนึ่งนี่ใช้ แก่ข้าว ต่างพันธุ์ ฯ
๘๗๔. ข้าวสารกรอกหม้อ
ข้าว ที่ตำกรอกหม้อ ทุกวัน
สาร แก่นข้าวเปลือกสัน เปลือกทิ้ง
กรอก ข้าวใส่หม้อกัน คนเรียก ขานแฮ
หม้อ ชือ่บ้านหม้อกลิ้ง ชื่อทิ้ง นามกร ฯ.
วันพฤหัสบดีที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2559
โคลงกระทํู้ธรรม ( ๔๔)
๘๔๕. ศีลขาดศีลทะลุ
ศีล ประดุจด่ังผ้า กาสา พัสตร์เฮย
ขาด วิ่นปกกายา ไม่ได้
ศีล ดั่งบาตรภิกขา จารรับ ข้าวแฮ
ทะลุ รั่วก้นบาตรใช้ ไม่ได้ ฉันใด ฯ
๘๔๖. ศีลด่างศีลพร้อย
ศีล ประดุจดั่งผ้า กาสา
ด่าง เปรอะสกปรกพา กลิ่นคลุ้ง
ศีล ดั่งกลดพระภา วนานั่ง ในเฮย
พร้อย ปรุยุงเข้ามุุ้ง ขาดใช้ ฉันใด ฯ
๘๔๗. เด็กด้อยโอกาส
เด็ก เกิดมายากไร้ อนาถา
ด้อย ช่องการศึกษา ใฝ่รู้
โอ ภาสฉลาดวาสนา ไม่ช่วย
กาส จะแข่งขันผู้ อื่นได้โดยไฉน ฯ
๘๔๘. ผู้บังเกิดเกล้า
ผู้ ชุบชีวิตให้ เกิดมา
บัง คับเป็นมนุสสา ชีพได้
เกิด ด้วยบิดามา ตุเรศ
เกล้า เกศประนมไหว้ กราบเท้าบูชา ฯ
๘๔๙. พ่อแม่ครูบา
พ่อ คือพระเศกสร้าง ชีวิต
แม่ ถ่ายทอดโลหิต เลือดเนื้อ
ครู ผู้สั่งสอนศิษย์ รู้วิชชาแฮ
บา ช่วยบวชเอื้อเฟื้อ เพื่อรู้ สัจธรรม ฯ
๘๕๐. ปู่ย่าตายาย
ปู่ เป็นต้นโคตรเหง้า เผ่าพันธุ์
ย่า แผ่นพื้นดินอัน ใหญ่กว้าง
ตา ด่ั่งแม่น้ำผัน มาแต่ ป่าแฮ
ยาย ดั่งสายน้ำสร้าง ชีพให้ เกิดมี ฯ
๘๕๑.พระเจ้าสูงสุด
พระ ผู้ศักดิ์สิทธิ์สร้าง สัตว์มนุษย์
เจ้า แห่งการเกิดผุด ชาตินี้
สูง ต่ำเพราะกรรมอุด หนุนส่ง มาแฮ
สุด แต่กรรมนำชี้ ชาติให้ เกิดมา ฯ
ใจ ญาติไมรู้ชี้ นับเนื้อ เชื้อไข ฯ
๘๕๓. คนรวยตายเร็ว
คน มีทรัยพ์นับล้าน รวยเกิน
รวย นักมักเพลิดเพลิน โลกนี้
ตาย ทับอยู่บนเงิน ทองที่ ถมแฮ
เร็ว มากไม่อยากลี้ ลับทิ้ง ศฤงคาร ฯ
๘๕๔. คนจนตายช้า
คน อดอยากยากไร้ อนาถา
จน นักถือกะลา ค่ำเช้า
ตาย เม่ื่อแก่เต๋าชรา ลำบาก
ช้า มากอยากหนีเศร้า โศกพ้น อนาถา ฯ
๘๕๕. คนในอยากออก
คน ที่เคยอยู่รั้ว วัดวัง
ใน ขอบเขตคุมขัง คุกล้อม
อยาก อยู่ป่าไม้บัง ร่มรื่้น
ออก สู่อิสระพร้อม สรรพด้วย เสรี ฯ
๘๕๖. คนนอกอยากเข้า
คน ไม่เคยอยู่รั้ว วัดวัง
นอก เขตกำแพงบัง รอบไว้
อยาก อยู่วัดวาหวัง ว่าสุข สงบแฮ
เข้า อยู่ไม่นานให้ เร่าร้อน นอนไฟ ฯ
๘๕๗.นอนสูงนอนคว่ำ
นอน อยู่บนคบไม้ กลางไพร
สูง กว่าฝูงสัตว์ใน ป่ากว้าง
นอน ดูสัตว์เดินไป บนแผ่น ดินแฮ
คว่ำ พักตร์แลดูข้าง ล่างล้วน ดิ้นรน ฯ
๘๕๘. นอนต่ำนอนหงาย
นอน อยู่บนภาคพื้น พสุธา
ต่ำ กว่าปวงประชา ไพร่ฟ้า
นอน ดูมนุษย์นานา ในโลก
หงาย พักตร์แลดูหน้า ท้ัวหน้า มีจน ฯ
๘๕๙. คนตายเหมือนหมา
คน ใหญ่คนเล็กน้อย จนมี
ตาย ลับดับชีวี ล่วงแล้ว
เหมือน กันหมดเป็นผี เหม็นเน่า
หมา กับคนไม่แคล้ว เน่าแล้ว ฝังเผา ฯ
๘๖๐. ตีนโรงตีนศาล
ตีน กะไดพาดขึ้น เรือนชาน
โรง แห่งตุลาการ นั่งโก้
ตีน ท่านใหญ่ต้องกราน ก้มกราบ
ศาล ท่านเมตตาโอ้ อวดรู้ จักกัน ฯ
วันพฤหัสบดีที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2559
โคลงกระทู้ธรรม (๔๓)
๘๓๑. บอกใบ้ให้หวย
บอก ลูกศิษย์ชิดใกล้ ครูบา
ใบ้ ว่าเรือจ้างมา ท่าช้าง
ให้ ศิษย์ออกไปหา เรือขี่ เล่นเฮย
หวย ออก ต. เรือจ้าง เชิดช้ำ เช้าเย็น ฯ
๘๓๒. หาเหาใส่หัว
หา ผัวกลัวเหว้ว้า วัยดึก
เหา เฉกผัวชั่วนึก ว่าผึ้ง
ใส่ ศรีษะรู้สึก คันทั่ว หัวแฮ
หัว ที่มีเหาทึ้ง เกศทิ้ง เสียดาย ฯ
๘๓๓. หาห่วงผูกคอ
หา สร้อยมาใส่คล้อง คอตน
ห่วง นักกลัวว่าคน ตัดสร้อย
ผูก สร้อยส่อใช่ชน จนยาก
ศอ ที่มีสร้อยร้อย ห่วงไว้ คือเมีย ฯ
๘๓๔. เมียสองต้องห้าม
เมีย หลวงมีอยุ่แล้ว มีเมีย น้อยเฮย
สอง ฝ่ายซ้ายขวาเสีย กว่าได้
ต้อง เช้าค่ำนัวเนีย นั่งด่า ทอแฮ
ห้าม อย่ามีสองให้ เดือดร้อน สอนชาย ฯ
๘๓๕. เมียสามตามตำรา
เมีย มากหากเก่งสู้ สงคราม
สาม สี่มีเมียงาม ง่ายไซร้
ตาม แต่ทรัพย์สินตาม ใจเศรษฐีแฮ
ตำรา ท่านว่าไว้ วุ่นข้าง ขุนแผน ฯ
๘๓๖. ข่มเหงเขนงร้าย
ข่ม เขาโคเกี่ยวหญ่้า กองดิน
เหง ข่มเขาโคกิน ยอดหญ้า
เขนง โคดั่งคมหิน หัวเหวี่ยง ขวิดเฮย
ร้าย เคราะห์เขาโคคว้า ขวิดเนื้อ เลือดไหล ฯ
๘๓๗. รักสนุกทุกข์สนัด
รัก ใดไม่เท่าด้วย รักนาง
สนุก เสน่ห์กาเมปาง ดับดิ้น
ทุกข์ นักเมื่อรักจาง ปางเกิดโรคแฮ
สนัด ดั่งโลกโศกสิ้น สุขไร้รอตาย ฯ
๘๓๘. แมวห้าหมาหก
แมว ที่ทางลากห้อย ลงดิน
ห้า นับหางหากิน ตะกละแท้
หมา หางตกหัวผิน ดมกลิ่น ดินเฮย
หก ดั่งขาหกแล้ ท่านห้ามเลี้ยงดู ฯ
๘๓๙. แม่หม้ายลูกติด
แม่ หญิงงามเสน่ห์พริ้ง แพรวพราว
หม้าย แต่ยังวัยสาว เสน่ห์พร้อม
ลูก สองด่ั่งดวงดาว ประดับ เดือนนั้น
ติด แม่ดั่งดาวล้อม แห่ห้อม มาแถม ฯ
๘๔๐. เต่าใหญ่ไข่กลบ
เต่า ตนุนอนนิ่งเนื้อ นิ่มมือ
ใหญ่ อยู่ต่ำใต้สะดือ ดกหญ้า
ไข่ หำแห่งใครหือ ห้อยทับ อยู่เฮย
กลบ เต่าอนหลบหน้า อยู่ใต้ ใข่บัง ฯ
๘๔๑. ไก่แก่แม่ปลาช่อน
ไก่ รู้เชิงชาติเชื้อ ไก่ชน
แก่ ไก่สังเวียนกล ไกรู้
แม่ ไม่กกลูกตน บนบก
ปลาช่อน ปลาเจ้าชู้ กกช้อน นอนอม ฯ
๘๔๒. ไก่อ่อนสอนขัน
ไก่ รุ่นยังไม่รู้ เชิงชน
อ่อน ฝึกยังไม่ทน ต่อสู้
สอน สั่งอยู่หลายหน หลายท่า
ขัน ไม่เก่งตัวผู้ แต่แข้งขาดเดือย ฯ
๘๔๓. พ่อแจ้แม่อู
พ่อ พงศ์พันธุ์ไก่เตี้ย ตัวดี
แจ้ ต่ำขนดกมี ด่างพร้อย
แม่ พันธุ์ใหญ่ใก่ดี ขนเก่ง
อู แม่ใหญ่พ่อจ้อย ลูกต้อย พันทาง ฯ
๘๔๔. พอม้าแม่ลา
พ่อ วิ่งเร็วรวดแม้น ลมพา ยุแฮ
ม้า ที่พระราชา ช่วงใช้
แม่ เป็นสัตว์มีนา นะมาก
ลา ตกลูกมาได้ ชื่อล้อ พอใจ ฯ
วันพฤหัสบดีที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2559
โคลงกระทู้ธรรรม (๔๒)
๘๒๑. นกไร้ไม้โหด
นก ไม่เกาะกิ่งไม้ ต้นใด
ไร้ นกกาอาศัย พรั่งพร้อม
ไม้ ตาบโตนดอยู่่ใน กลางทุ้ง
โหด ไม่มีนกล้อม เพราะไร้ ดอกผล ฯ
๘๒๒. ไม้ดกนกชุม
ไม้ ใดมีลูกไม้ สุกงอม
ดก ดื่นรสหวานหอม นกรู้
นก กาย่อมบินตอม จับกิ่ง กินแฮ
ชุม แห่งนกกาผู้ ชอบลิ้ม ชิมผล ฯ
๘๒๓. ชายจริงหญิงแท้ง
ชาย ที่ฝึกหัดร้อง ละครนอก
จริง แน่เพศชายบอก เช่นน้ัน
หญิง ที่เล่นละครออก ท่าร่าย รำเฮย
แท้ แน่เพศนางชั้น ชาติเชื่้อชาววัง ฯ
๘๒๔. บ้านนอกเข้ากุรง
บ้าน ป่าตาเถื่อนไร้ ศึกษา
นอก ทุุ่งท่าไร่นา ป่ากว้าง
เข้า เมืองมักตื่นตา ดูดึก รามแฮ
กุรง เทพเทวดาสร้าง เศกแท้แลหลง ฯ
๘๒๕. ฟ้าผ่ากลางแดด
ฟ้า ไม่่ร้องครั่้นครื้่น ครวญคราง
ผ่า สนั่นดั่งลงกลาง แดดจ้า
กลาง ทุ่งท่ากลางทาง กลางวี่ กลางวัน
แดด ส่องแจ่มจ้าฟ้า ผ่าเปรี้ยง เสียงดัง ฯ
๘๒๖. ฟ้าไม่ผ่าหมา
ฟ้า ผ่าเพราะฟ้าโกรธ เป็นไฟ
ไม่ โปรดคนบาปใจ หยาบช้า
ผ่า เปรี้ยงเพื่อเตือนใคร คนบาป ชั่วเฮย
หมา ไม่เคยเลยฟ้า ผ่าต้องหัวหมา ฯ
๘๒๗. ให้ฟ้าผ่าตาย
ให้ คำสัตย์ไว้ว่า เสียสัตย์
ฟ้า โปรดจงวับัติ เหตุด้วย
ผ่า หัวแตกตายพลัด ผัวลูก เมียแฮ
ตาย ฉับพลันทันม้วย เหตุด้วย สาบาล ฯ
๘๒๘. นิพพานพ้นโลก
นิพ พุติงดับสิ้น เบญจขันธ์
พาน พบพระภควัน ว่ายฟ้า
พ้น เกิดแด่ตายอัน ทุกข์โศก
โลก มิได้พบหน้า นับล้าน แสนกัลป์ ฯ
๘๒๙. ฟ้าผ่ากลางแดด
ฟ้า เปรี้ยงเสียงสนั่นก้อง เวหน
ผ่า ฟาดลงมาบน ที่แจ้ง
กลาง ทุ้งท่าผู้คน ยืนนั่ง
แดด แก่ฟ้าดั่งแกล้ง หยอกผู้ สาบาล ฯ
๘๓๐. ฝนตกแดดออก
ฝน ไม่มีเมฆครึ้ม ฟ้าฝน
ตก สู่ภาคภูวดล แผ่นพื้น
แดด สว่างกระจ้่างหน ทางทั้ว
ออก จากเรือนแล้วขึ้น สู่ท้อง หาเมีย ฯ
วันพฤหัสบดีที่ 17 มีนาคม พ.ศ. 2559
โคลงกระทู้ธรรม (๔๑)
๘๐๖ ปิดทองหลังพระ
ปิด ทองเหลวติดเนื้อ ปฎิมากร แฮ
ทอง ดั่งทองทาบทา พระไว้
หลัง พระบาทปัจฉา พระปฤษ ฎางค์แฮ
พระ ย่อมน่ากราบไหว้ ทั้วหน้า ตลอดหลัง ฯ
๘๐๗. ไม่ใช่ขี้ไก่
ไม่ เหมือนคนต่ำช้า เลวทราม
ใช่ เม็ดทรายอยู่ตาม หาดพื้น
ขีึ้ ช้างอย่าเหยียบยาม เดินป่า
ไก่ พระลอไก่พื้น ไก่บ้าน แสนงาม ฯ
๘๐๘. ไม้เบื่อไม้เมา
ไม้ สมุนไพรท่านใช้ ทำยา
เบื่อ พิษฆ่ามัจฉา ชักดิ้น
ไม้ พืชพวกกัญชา ยาฝิ่น
เมา แทบตายวายสิ้น ชีพด้วย สมุนไพร ฯ
๘๐๙. ไม้อ่อนดัดง่าย
ไม้ ตะโกข่อยไม้ ดัดงาม
อ่อน ลู่โอนไปตาม หัตถ์ได้
ตัด ไม้ท่านดัดยาม ยังอ่อน
ง่าย ดั่งสอนเด็กให้ เรียบร้อย สวยงาม ฯ
๘๑๐. ไม้แก่ดัดยาก
ไม้ เนื้อแข็งกระด้าง โดยมาก
แก่ แกร่งมีแก่นยาก ดัดได้
ดัด คนแก่หมดอย่าก อย่าดัด สอนแฮ
ยาก จะดัดดัดให้ เฒ่าดื้อ หัวแข็ง ฯ
๘๑๑. ยกตนข่มท่าน
ยก ตัวว่าเก่งกล้า กว่าคน
ตน ต่ำเตี้ยยกตน ใหญ่กล้า
ข่ม คนอื่นยากจน ต้อยต่ำ
ท่าน ไม่อยากมองหน้า พวกอ้า ปากโว ฯ
๘๑๒. ยกหางตัวเอง
ยก หางให้ห่างพ้น อาจม
หาง สุนัขชักดม ไม่ได้
ตัว ทำชั่วมัวชม ดมกลิ่น เขาแฮ
เอง เที่ยวเลียตูดให้ พวกพ้อง ของตน ฯ
๘๑๓. ยื่นแก้วให้ลิง
ยื่น มณีนพรัตน์ล้ำ ค่าควร เมืองเฮย
แก้ว มีค่าคำนวณ ไม่ได้
ให้ แก่สัตว์ซนชวน ให้เชื่อง
ลิง กลับแยกเขี้ยวให้ จับเขวี้ยงเหวี่ยงไป ฯ
๘๑๔. ร่มโพธิร่มไทร
ร่ม ไม่้ใบตกป้อง แดดฝน
โพธิ ที่พระทศพล ตรัสรู้
ร่ม เกล้าประชาชน ชาวโลก
ไทร ร่มเกศเกล้าผู้ เดือดร้อน อาศัย ฯ
๘๑๕. น้ำคำน้ำใจ
น้ำ อ้อยชอบโอษฐ์ลิ้ม ชิมหวาน
ค่ำ หยาบส่อสันตาน ชาติเชื้อ
น้ำ จิตคบกันนาน รูํ้จัก ใจเฮย
ใจ จีดใจเอื้อเฟื้อ ต่างรู้ ใจกัน ฯ
๘๑๖. น้ำใสใจคอ
น้ำ จิตคนต้ังแต่ เดิมที
ใส สว่างกระจ่างสี พร่างพร้อย
ใจ คนต่อมามี โกรธโลภ หลงแฮ
คอ คดใจมืดคล้อย คร่ำด้วย ตัณหา ฯ
๘๑๗. น้ำใสใจจริง
น้ำ ใจเพื่อนก่อนน้ัน แสนดี
ใส สว่างซื่อตรงมี สัตยฺ์ซื่อ
ใจ เพื่อนต่อมาสี ดำหม่น
จริง กลับสับปลับปลิ้น ปากไร้ สัจจริง ฯ
๘๑๘. น้ำตาตกใน
น้ำ เนตรไม่ตกอิ้น ตันใจ
ตา ไม่มีวันไหล อาบหน้า
ตก ในอกทรวงใน พูดไม่ออกเฮย
ใน อกใจไพร่ฟ้า โศกเศร้า เหงาทรวง ฯ
๘๑๙. น้ำตานองหน้า
น้ำ เนตรนองเนตรเศร้า โศกศัลย์
ตา ดั่งบ่อน้ำอัน เอ่อน้ำ
นอง จากอกใจตัน ตีบอัด อั้นแฮ
หน้า จึงหม่นหมองคล้ำ คราบน้ำ ตาไหล ฯ
๘๒๐. น้ำไหลไฟดับ
น้ำ กามราคหลั่งน้ำ กามา
ไหล หลั่งเมื่อไฟรา คะไหม้
ไฟ ราคะตัณหา หน้ามืด
ดับ มอดเมื่อยามได้ หลั่งน้ำ กาเม ฯ
วันอาทิตย์ที่ 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2559
โคลงกระทํู้ธรรม (๔๐)
๗๙๑. มักใหญ่ใฝ่สูง
มัก มากอยากใหญ่แม้น ราชา
ใหญ่ ยศเยี่ยงพระมหา กษัตริย์เจ้า
ใฝ่ ใจใคร่มีอายุหมื่น ปีแฮ
สูง ศักดิ์มักได้เข้า โกฎิแล้ว เผาไฟ ฯ
๗๙๒. มากหมอมากความ
มาก พวกหมอต่อสู้ คดีความ
หมอ เก่งกาจพยายาม ช่วยแก้
มาก มากจ่ายทรัพย์ตาม คดีต่อ สู้แฮ
ความ แพ่งมันกลับแพ้ เพราะขึ้น โรงศาล ฯ
๗๙๓. แม่หม้ายทรงเครื่อง
แม่ มายามากร้อย เล่มเกวียน
หม้าย มักจักพากเพียร แต่งแต้ม
ทรง กายแก่ดังเกวียน บรรทุก หนักแฮ
เครื่อง แต่งดังจะแย้ม ปากร้อง ชวนชิม ฯ
๗๙๔. อ้าขาผวาปีก
อ้า ปีกหมายขยับขึ้น โผบิน
ขา อ่อนก้าวผันบิน สู่ฟ้า
ผวา ปีกออกโผผิน ดังแม่ นกแฮ
ปีก อ่อนเจ้าร่อนล้า ร่วงเตี้ย ตกดิน ฯ
๗๙๕. ปีกกล้าขาแข็ง
ปีก ขนงอกดกขึ้น เต็มหาง
กล้า ขยับปีกออกกาง ปีกอ้า
ขา ก้าวออกไปพลาง โผออก บินแฮ
แข็ง อยู่กลางลมกล้า เหยี่ยวคว้า ไปกิน ฯ
๗๙๖. ผักชีโรยหน้า
ผัก ที่คนชอบใช้ โรยแกง
ชี ที่มีรสแรง รื้่นใช้
โรย ใส่เพื่อสำแดง ว่ารส อร่อยแฮ
หน้า รื่นแต่รสไร้ ชอบใช้ ผักชี ฯ
๗๙๗. พลอยฟ้าพลอยฝน
พลอย เปียกเพราะอยู่ใต้ เมฆา
ฟ้า ย่อมโปรยฝนมา ตกต้อง
พลอย หนาวเมื่อลมพา พัดล่อง
ฝน ตกเมื่อฟ้าร้อง หลีกพ้น ฝนไฉน ฯ
๗๙๘. พายเรือ่ในหนอง
พาย เรือตามแม่น้ำ ลำคลอง
เรือ แล่นตามน้ำหนอง ตลิ่งได้
ใน ท้องทุุ่งท่าหนอง คับแคบ
หนอง จักพายเรื่อให้ ออกท้อง ทะเลไหน ฯ
๗๙๙.จุดใต้ตำตอ
จุด ไฟส่องเมื่อเข้า คืนแรม
ใต้ ส่องแสงวับแวม สว่างจ้า
ตำ กอไผ่กอแขม คืนค่ำ มืดแฮ
ตอ ตะคุ่มข้างหน้า ม่อต้อ ตอคน ฯ
๘๐๐. ปลาติดร่างแห
ปลา สลิดตัวจิดจ้อย จกมก
ติด อยู่จับปิ่้งปก ปิดไว้
ร่าง แหทีดักนก กระจอก
แห ปิดปากปลาน้อย ห่างพ้น คนมอง ฯ
๘๐๑. ปลูกเรือนคร่อมตอ
ปลูก เหย้าเขาอยู่ห้อง หับใน
เรือน ที่นอนอาศัย สงบร้อน
คร่อม ตอที่ตัดไป มีแตก กอแฮ
ตอ ดั่งผัวเก่าย้อน ซ่อนใต้ ถุนเรือน ฯ
๘๐๒. ปลูกเรือนพอตัว
ปลูก เหย้าพออยู่คุ้ม แดดฝน
เรือน อยู่ตามมีจน อยู่ได้
พอ พ่อแม่ลูกตน นอนนั่ง
ตัว ย่อมเป็นสุขไร้ เดือดร้อน นอนสบาย ฯ
๘๐๓. หวีหัวพอเกล้า
หวี เสนียดสางเกศเกล้า กันเหา อยู่แฮ
หัว ยุ่งเหยิงนักเขา ว่าบ้า
พอ งามแก่ตาเรา พึ่งทิศ ดูแฮ
เกล้า เกศพอสมหน้า ใช่่ละว้า ป่าดง ฯ
๘๐๔. ปอกกล้วยเข้าปาก
ปอก มะพร้าวยากใช้ มีดปอก
กล้วย เปลือกย่อมปอกออก ง่ายแท้
เข้า ใส่ปากหัวหงอก ฟันหัก
ปาก ย่อมเคี้้ยวกินแก้ อดได้ง่ายดาย ฯ
๘๐๕. ปั้นน้ำเป็นตัว
ปั้น อุทกตกก้อน เป็นเกลือ
น้ำ ที่เค็มกลับเหลือ แต่ก่้อน
เป็น ก้อนเม็ดขาวเรือ ขายส่ง
ตัว ที่จับก้อนย้อน กลับซ้ำ น้ำเกลือ ฯ
สมัครสมาชิก:
บทความ (Atom)




