วันพุธที่ 27 เมษายน พ.ศ. 2559

โคลงกระทู้ธรรม (๔๖)


๘๗๖. ระเด่นลั่นได*
ระ         เด่นละครชื่อก้อง              ลั่นได
เด่น      ยิ่งกว่าเรื่องไหน               หมดสิ้น
ลั่น       ไดไล่ดันไฉ*                    เฉชื่อ  ผวนแฮ
ได       ไล่ดันขันดิ้น                      ตลกล้ำ  ขำขัน ฯ
(* ลั่นได คือ ไล่ดัน ละครตลก)

๘๗๗. เป็นมรรคเป็นผล
เป็น         ทางประเสริฐเข้า              นิพพาน
มรรค       แปดท่านประทาน           ตรัสไว้
เป็น         ทางสู่ทิพย์วิมาน             สูงสุด
ผล          ลุอรหันต์ใช้                     มรรคนี้  ดำเนิน ฯ

๘๗๘. เป็นวรรคเป็นเวร
เป็น       ประโยคโยกย้าย             วาที
วรรค     หนึ่งปากเอกมี                 ค่าล้ำ
เป็น       โทที่ใจมี                         ศีลขาด
เวร         กระหน่่ำกรรมช้ำ             เหตุด้วย  ใจทราม ฯ

๘๗๙. ปล่อยนกปล่อยปลา
ปล่อย      คนผิดโทษพ้น              ประหาร
นก           โง่โปรดประทาน           ขีพให้
ปล่อย       กาเพราะสงสาร            มันอด  อยากแฮ
ปลา         รอดชีวิตได้                   เหตุด้วย  กรุณา ฯ

๘๘๐. ปลายอ้อยปลายแขม
ปลาย    ตระกูลชาติเชื่้อ               กษัตรา
อ้อย      ยอดหมดรสา                  โอษฐ์อ้อย
ปลาย   น้ำหมดผักปลา                ว่ายว่าง  ห่างแฮ
แขม     งอกริมตลิ่งย้อย               โยกย้าย  สายลม ฯ

๘๘๑. บ้านแตกสาแหรกขาด
บ้าน          ทะเลาะเบาะแว้ง             ด่าทอ  กันแฮ
แตก          ก๊กแตกเหล่ากอ              พี่น้อง
สาแหรก   แยกแตกปากคอ             ในครอบ ครัวแฮ
ขาด         ญาติไม่เกียวข้อง             พี่น้อง  อ่อนแอ ฯ

๘๘๒. บนบาลศาลกล่าว
บน         บอกเทวราชเจ้า             บวงสรวง
บาล      ช่วยรักษาปวง                ป่วยไข้
ศาล      เจ้าโปรดรับบวง             สรวงเซ่น  ไหว้แฮ
กล่าว    กราบเท้าท่านให้            โปรดด้วยช่วยเหลือ ฯ    

๘๘๓. เบาอกเบาใจ
เบา      บางสร่างโศกเศร้า        เหงาใจ
อก       ที่หนักเบาไป                มากแล้ว
เบา     อกป่วยไข้ใน                 กาลก่อน
ใจ       ขุ่นหมองผ่องแผ้ว         เคราะห์ร้าย  หายสูญ ฯ

๘๘๔. บุญหนักศักดิ์ใหญ
บุญ      ท่านสร้างไว้แต่            ปางใด
หนัก    เท่าเมรุไกร                  คู่ฟ้า
ศักดิ์    ท่านยิ่งกว่าใคร            ในโลก
ใหญ่   กว่าใครในหล้า             แต่แล้ว  วายชนม์ ฯ  

๘๘๕. บอกเล่าเก้าสิบ
บอก       เล่ากล่าวแต่ถ้อย       คำสัตย์
เล่า        ว่าเป็นเด็กวัด            ฝั่งโน้น
เก้า        ขวบพ่อตายพลัด      จำพราก  จากเฮย
สิบ        ขวบโกนหัวโล้น        เร่เข้า  บวชเณร ฯ

๘๘๖. เบาไม้เบามือ
เบา       บ่ามีพวกพ้อง        แบกหาม
ไม้        หนักมีคนตาม        แบกให้
เบา       อกลูกดีงาม           ว่าง่าย
มือ       ยกประนมไหว้        พระคุ้ม  ครองตัว ฯ

๘๘๗. ปากว่ามือถึง
ปาก      พูดไม่ขาดถ้อย     คำลง
ว่า         จะต้อยมึงตรง       ปากกล้า
มือ        กำหมัดซัดหลง     เข้าลูกคางเฮย
ถึง        แก่ล้มลงอ้า           ปากร้อง  ผมกลัว ฯ

๘๘๘. เป็นกอบเป็นกำ
เป็น       ทรัพย์หาเก็บได้           จากการ  งานเฮย
กอบ     หนึ่งนับประมาณ           มากได้
เป็น      ทรัพย์รับประทาน         โดยชื่น ใจแฮ
กำ        หนึ่งใส่ปากให้              อิ่มท้อง ของตน ฯ

๘๘๙. ปลูกหอลงโรง
ปลูก       เหย้าเฝ้าแต่ร้ัง         รอวัน
หอ         รักรับเมียขวัญ          คู่ห้อง
ลง         อยู่คู่ชีวัน                  จนแก่  เฒ่าเอย
โรง        รับมงคลคล้อง         คู่ม้วย  ด้วยกัน ฯ      
  

วันพฤหัสบดีที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2559

โคลงกระทู้ธรรม (๔๕)


๘๖๑. ต้อนรับขับสู้
ต้อน       หน้าต้อนติดก้น               ตามหลัง
รับ          ท่านผู้มายัง                     เขตบ้าน
ขับ         กลอนสวดให้ฟัง              ไพเราะ
สู้            ไม่หลบหนีต้าน                ต่อผู้  มาเยือน ฯ

๘๖๒. ต้องศรกามเทพ
ต้อง       ตาสบเนตรน้อง               นงสมร
ศร          ดั่งเนตรสายศร               เสียบไส้
กาม       ราคดั่งไฟฟอน                หัวอก
เทพ       แห่งความรักใช้               เสียบด้วย  ศรกาม ฯ

๘๖๓. ติดเนื้อต้องใจ
ติด        เสน่ห์กามรสเร้า               รึงใจ
เนื้อ       สนิทติดทรวงใน              ไขว่คว้า
ต้อง      เสนห์ติดดังไฟ                 ฟอนอก
ใจ         มืดมนสุดฟ้า                     ฝั่งน้ำ  กาเม ฯ


๘๖๔. ไม่ตลอดรอดฝั่ง 
ไม่่        อาจข้ามฝั่งพ้น              สาคร
ตลอด   ออกนอกสันดอน          ปากน้ำ   
รอด      จากมัจฉาสมร              แม่ดุจ  ฉลามแฮ
ฝั่ง        อยู่ไกลเกินก้ำ               ตกน้ำ กาเม ฯ

๘๖๕. เชื่อตายตายเปล่า
เชื่อ      ง่ายโดยไม่ได้               ตรึกตรา
ตาย      ดั่งเกี่ยวหญ้าคา           แฝกไว้
ตาย      ต้ังแต่เกิดมา                ไม่รอด
เปล่า    ประโยชน์โสตถิ์ไร้         เพราะไร้  สติครอง ฯ

๘๖๖. ดินไม่กลบหน้า
ดิน         ยังเดินอยู่ได้              ตีนฉัน
ไม่         พลิกกลับไปผัน         สู่ฟ้า
กลบ      ทับร่างกายพลัน        ตายดับ  แล้วแฮ
หน้า       ยักษ์หน้ามารท้า       อย่าข้าม  อย่ากราย ฯ      

๘๖๗. ตีกลองสองหน้า
ตี         กลองแขกนั่งหน้า        ตาลอย
กลอง  เล่นสองมือคอย           ขยับย้ำ
สอง    หูนั่งฟังพลอย              ตีส่ง  เพลงแฮ
หน้า    นักตีกลองซ้ำ              ส่ายเข้า  เสียงเพลง ฯ

๘๖๘. ตีตนก่อนไข้
ตี        อกฟกช้ำชอก              บอกเขา
ตน     ป่วยไข้ไม่เบา               เคราะห์ร้าย
ก่อน  ไข้จับนอนเซา               เศร้าโศก
ไข้      ไม่เป็นเต้นคล้าย          ยักษ์เข้า  เจ้าสิง ฯ

๘๖๙. ตีปลาหน้าไซ
ตี         น้ำทำศัพท์ให้             เสียงดัง
ปลา    ว่ายเข้าพะนัง              กักไว้
หน้า    ท่าที่ปลากประดัง       ว่ายสู่  ลอบแฮ
ไช       ที่ดักปลาไร้                ไม่เข้า  ลอบไช ฯ

๘๗๐.. ไต่ไม้ลำเดียว
ไต่        ตะพานพาดไม้          ลำเดียว
ไม้        สั่นหวั่นหวาดเสียว    ปอดไส้
ลำ        ไม้ไผ่ยังเรียว             ลำเล็ก
เดียว     โดดดั่งคนไร้             เพื่อนพ้อง  ช่วยเหลือ ฯ

๘๗๑ แล่เนื้อเถือหนัง
แล่        โคควายฆ่าแล้ว         ปรารถนา
เนื้อ       สดเอาเกลือทา          ตากแห้ง
เถือ       ไส้เครื่องในมา           ต้มพล่า  กินเฮย
หนัง      ตากไว้หน้าแล้ง         ฟั่นใช้  เชือกหนัง ฯ

๘๗๒. ข้าวเจ้าข้าวเหนียว
ข้าว      ที่คนภาคใต้             ภาคกลาง  กินแฮ
เจ้า       โปรดพวกขุนนาง    ชอบเคี้ยว
ข้าว       ที่พวกคนทาง         ลาวชอบ กินแฮ
เหนียว  หนืดพวกเจ้าเจี้ยว   เรียกข้าว  เหมือนกัน ฯ

๘๗๓. ข้าวนึ่งข้าวหุง
ข้าว      เหนียวนั้นท่านใช้      นึ่งกิน
นึ่ง       จับปั้นใส่บิณฑ           บาตรได้
ข้าว     เจ้าใส่หม้อดิน            หุงเดือด
หุง      กับนึ่งนี่ใช้                   แก่ข้าว  ต่างพันธุ์ ฯ

๘๗๔. ข้าวสารกรอกหม้อ
ข้าว     ที่ตำกรอกหม้อ          ทุกวัน
สาร     แก่นข้าวเปลือกสัน     เปลือกทิ้ง
กรอก  ข้าวใส่หม้อกัน            คนเรียก  ขานแฮ
หม้อ    ชือ่บ้านหม้อกลิ้ง        ชื่อทิ้ง  นามกร ฯ.


วันพฤหัสบดีที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2559

โคลงกระทํู้ธรรม ( ๔๔)


๘๔๕. ศีลขาดศีลทะลุ
ศีล      ประดุจด่ังผ้า                 กาสา  พัสตร์เฮย
ขาด    วิ่นปกกายา                  ไม่ได้
ศีล      ดั่งบาตรภิกขา              จารรับ  ข้าวแฮ
ทะลุ    รั่วก้นบาตรใช้               ไม่ได้  ฉันใด ฯ

๘๔๖. ศีลด่างศีลพร้อย
ศีล      ประดุจดั่งผ้า                กาสา
ด่าง     เปรอะสกปรกพา         กลิ่นคลุ้ง
ศีล      ดั่งกลดพระภา             วนานั่ง  ในเฮย
พร้อย  ปรุยุงเข้ามุุ้ง                 ขาดใช้  ฉันใด ฯ

๘๔๗. เด็กด้อยโอกาส
เด็ก     เกิดมายากไร้             อนาถา
ด้อย    ช่องการศึกษา           ใฝ่รู้
โอ       ภาสฉลาดวาสนา       ไม่ช่วย
กาส    จะแข่งขันผู้                อื่นได้โดยไฉน ฯ

๘๔๘. ผู้บังเกิดเกล้า
ผู้         ชุบชีวิตให้               เกิดมา
บัง       คับเป็นมนุสสา         ชีพได้
เกิด     ด้วยบิดามา               ตุเรศ
เกล้า   เกศประนมไหว้         กราบเท้าบูชา ฯ

๘๔๙. พ่อแม่ครูบา
พ่อ        คือพระเศกสร้าง      ชีวิต
แม่         ถ่ายทอดโลหิต       เลือดเนื้อ
ครู         ผู้สั่งสอนศิษย์          รู้วิชชาแฮ
บา         ช่วยบวชเอื้อเฟื้อ     เพื่อรู้  สัจธรรม ฯ

๘๕๐. ปู่ย่าตายาย
ปู่          เป็นต้นโคตรเหง้า     เผ่าพันธุ์
ย่า        แผ่นพื้นดินอัน          ใหญ่กว้าง
ตา       ด่ั่งแม่น้ำผัน               มาแต่  ป่าแฮ
ยาย     ดั่งสายน้ำสร้าง           ชีพให้  เกิดมี ฯ

๘๕๑.พระเจ้าสูงสุด
พระ       ผู้ศักดิ์สิทธิ์สร้าง      สัตว์มนุษย์
เจ้า        แห่งการเกิดผุด       ชาตินี้
สูง         ต่ำเพราะกรรมอุด     หนุนส่ง  มาแฮ
สุด        แต่กรรมนำชี้             ชาติให้ เกิดมา ฯ
ใจ       ญาติไมรู้ชี้                  นับเนื้อ เชื้อไข ฯ

๘๕๓. คนรวยตายเร็ว
คน       มีทรัยพ์นับล้าน          รวยเกิน
รวย      นักมักเพลิดเพลิน      โลกนี้
ตาย     ทับอยู่บนเงิน              ทองที่  ถมแฮ
เร็ว       มากไม่อยากลี้             ลับทิ้ง  ศฤงคาร ฯ

๘๕๔. คนจนตายช้า
คน       อดอยากยากไร้         อนาถา
จน       นักถือกะลา               ค่ำเช้า
ตาย     เม่ื่อแก่เต๋าชรา          ลำบาก
ช้า      มากอยากหนีเศร้า      โศกพ้น  อนาถา ฯ

๘๕๕. คนในอยากออก
คน      ที่เคยอยู่รั้ว               วัดวัง
ใน       ขอบเขตคุมขัง         คุกล้อม
อยาก  อยู่ป่าไม้บัง              ร่มรื่้น
ออก    สู่อิสระพร้อม            สรรพด้วย  เสรี ฯ

๘๕๖. คนนอกอยากเข้า
คน      ไม่เคยอยู่รั้ว             วัดวัง
นอก    เขตกำแพงบัง         รอบไว้
อยาก  อยู่วัดวาหวัง            ว่าสุข  สงบแฮ
เข้า     อยู่ไม่นานให้           เร่าร้อน  นอนไฟ ฯ

๘๕๗.นอนสูงนอนคว่ำ
นอน      อยู่บนคบไม้             กลางไพร
สูง        กว่าฝูงสัตว์ใน           ป่ากว้าง
นอน     ดูสัตว์เดินไป            บนแผ่น  ดินแฮ
คว่ำ      พักตร์แลดูข้าง         ล่างล้วน ดิ้นรน ฯ

๘๕๘. นอนต่ำนอนหงาย
นอน      อยู่บนภาคพื้น        พสุธา
ต่ำ         กว่าปวงประชา      ไพร่ฟ้า
นอน      ดูมนุษย์นานา        ในโลก
หงาย    พักตร์แลดูหน้า       ท้ัวหน้า มีจน ฯ

๘๕๙. คนตายเหมือนหมา
คน         ใหญ่คนเล็กน้อย      จนมี
ตาย       ลับดับชีวี                  ล่วงแล้ว
เหมือน  กันหมดเป็นผี         เหม็นเน่า
หมา      กับคนไม่แคล้ว       เน่าแล้ว  ฝังเผา ฯ

๘๖๐. ตีนโรงตีนศาล
ตีน      กะไดพาดขึ้น           เรือนชาน
โรง     แห่งตุลาการ            นั่งโก้
ตีน      ท่านใหญ่ต้องกราน  ก้มกราบ
ศาล    ท่านเมตตาโอ้          อวดรู้  จักกัน ฯ






วันพฤหัสบดีที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2559

โคลงกระทู้ธรรม (๔๓)



๘๓๑. บอกใบ้ให้หวย
บอก         ลูกศิษย์ชิดใกล้                     ครูบา
ใบ้            ว่าเรือจ้างมา                         ท่าช้าง
ให้            ศิษย์ออกไปหา                    เรือขี่  เล่นเฮย
หวย          ออก ต. เรือจ้าง                   เชิดช้ำ เช้าเย็น ฯ

๘๓๒. หาเหาใส่หัว
หา          ผัวกลัวเหว้ว้า                       วัยดึก
เหา        เฉกผัวชั่วนึก                         ว่าผึ้ง
ใส่          ศรีษะรู้สึก                             คันทั่ว  หัวแฮ
หัว         ที่มีเหาทึ้ง                             เกศทิ้ง  เสียดาย ฯ

๘๓๓. หาห่วงผูกคอ
หา        สร้อยมาใส่คล้อง                  คอตน
ห่วง      นักกลัวว่าคน                        ตัดสร้อย
ผูก        สร้อยส่อใช่ชน                     จนยาก
ศอ        ที่มีสร้อยร้อย                        ห่วงไว้  คือเมีย ฯ

๘๓๔. เมียสองต้องห้าม
เมีย      หลวงมีอยุ่แล้ว                     มีเมีย น้อยเฮย
สอง     ฝ่ายซ้ายขวาเสีย                  กว่าได้
ต้อง     เช้าค่ำนัวเนีย                        นั่งด่า  ทอแฮ
ห้าม     อย่ามีสองให้                        เดือดร้อน  สอนชาย ฯ

๘๓๕. เมียสามตามตำรา
เมีย      มากหากเก่งสู้                     สงคราม
สาม     สี่มีเมียงาม                          ง่ายไซร้
ตาม     แต่ทรัพย์สินตาม                 ใจเศรษฐีแฮ
ตำรา    ท่านว่าไว้                            วุ่นข้าง ขุนแผน ฯ

๘๓๖. ข่มเหงเขนงร้าย
ข่ม       เขาโคเกี่ยวหญ่้า                 กองดิน
เหง      ข่มเขาโคกิน                       ยอดหญ้า
เขนง   โคดั่งคมหิน                        หัวเหวี่ยง  ขวิดเฮย
ร้าย      เคราะห์เขาโคคว้า              ขวิดเนื้อ  เลือดไหล ฯ

๘๓๗. รักสนุกทุกข์สนัด
รัก         ใดไม่เท่าด้วย                    รักนาง
สนุก      เสน่ห์กาเมปาง                  ดับดิ้น
ทุกข์     นักเมื่อรักจาง                    ปางเกิดโรคแฮ
สนัด     ดั่งโลกโศกสิ้น                   สุขไร้รอตาย ฯ

๘๓๘. แมวห้าหมาหก
แมว     ที่ทางลากห้อย                   ลงดิน
ห้า       นับหางหากิน                      ตะกละแท้
หมา     หางตกหัวผิน                     ดมกลิ่น  ดินเฮย
หก       ดั่งขาหกแล้                       ท่านห้ามเลี้ยงดู  ฯ

๘๓๙. แม่หม้ายลูกติด
แม่       หญิงงามเสน่ห์พริ้ง           แพรวพราว
หม้าย  แต่ยังวัยสาว                      เสน่ห์พร้อม
ลูก       สองด่ั่งดวงดาว                 ประดับ  เดือนนั้น
ติด       แม่ดั่งดาวล้อม                  แห่ห้อม  มาแถม ฯ

๘๔๐. เต่าใหญ่ไข่กลบ
เต่า      ตนุนอนนิ่งเนื้อ                นิ่มมือ
ใหญ่    อยู่ต่ำใต้สะดือ                ดกหญ้า
ไข่       หำแห่งใครหือ                ห้อยทับ   อยู่เฮย
กลบ    เต่าอนหลบหน้า              อยู่ใต้  ใข่บัง  ฯ

๘๔๑. ไก่แก่แม่ปลาช่อน
ไก่             รู้เชิงชาติเชื้อ               ไก่ชน
แก่           ไก่สังเวียนกล                ไกรู้
แม่           ไม่กกลูกตน                   บนบก
ปลาช่อน  ปลาเจ้าชู้                       กกช้อน  นอนอม ฯ      

๘๔๒. ไก่อ่อนสอนขัน
ไก่        รุ่นยังไม่รู้                             เชิงชน
อ่อน     ฝึกยังไม่ทน                         ต่อสู้
สอน     สั่งอยู่หลายหน                    หลายท่า
ขัน       ไม่เก่งตัวผู้                           แต่แข้งขาดเดือย ฯ

๘๔๓. พ่อแจ้แม่อู
พ่อ      พงศ์พันธุ์ไก่เตี้ย                 ตัวดี
แจ้      ต่ำขนดกมี                          ด่างพร้อย
แม่     พันธุ์ใหญ่ใก่ดี                      ขนเก่ง
อู       แม่ใหญ่พ่อจ้อย                    ลูกต้อย  พันทาง ฯ

๘๔๔. พอม้าแม่ลา
พ่อ       วิ่งเร็วรวดแม้น                ลมพา  ยุแฮ
ม้า        ที่พระราชา                     ช่วงใช้
แม่       เป็นสัตว์มีนา                   นะมาก
ลา       ตกลูกมาได้                     ชื่อล้อ  พอใจ ฯ







วันพฤหัสบดีที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2559

โคลงกระทู้ธรรรม (๔๒)


๘๒๑. นกไร้ไม้โหด
นก        ไม่เกาะกิ่งไม้        ต้นใด
ไร้          นกกาอาศัย          พรั่งพร้อม
ไม้         ตาบโตนดอยู่่ใน    กลางทุ้ง
โหด      ไม่มีนกล้อม           เพราะไร้  ดอกผล ฯ


๘๒๒. ไม้ดกนกชุม
ไม้          ใดมีลูกไม้            สุกงอม
ดก          ดื่นรสหวานหอม  นกรู้
นก          กาย่อมบินตอม   จับกิ่ง  กินแฮ
ชุม          แห่งนกกาผู้        ชอบลิ้ม  ชิมผล ฯ

๘๒๓. ชายจริงหญิงแท้ง
ชาย      ที่ฝึกหัดร้อง            ละครนอก
จริง       แน่เพศชายบอก     เช่นน้ัน
หญิง     ที่เล่นละครออก     ท่าร่าย  รำเฮย
แท้       แน่เพศนางชั้น       ชาติเชื่้อชาววัง  ฯ

๘๒๔. บ้านนอกเข้ากุรง
บ้าน      ป่าตาเถื่อนไร้         ศึกษา
นอก      ทุุ่งท่าไร่นา            ป่ากว้าง
เข้า        เมืองมักตื่นตา       ดูดึก  รามแฮ
กุรง       เทพเทวดาสร้าง    เศกแท้แลหลง  ฯ

๘๒๕. ฟ้าผ่ากลางแดด
ฟ้า       ไม่่ร้องครั่้นครื้่น         ครวญคราง
ผ่า        สนั่นดั่งลงกลาง       แดดจ้า
กลาง   ทุ่งท่ากลางทาง        กลางวี่  กลางวัน
แดด     ส่องแจ่มจ้าฟ้า          ผ่าเปรี้ยง  เสียงดัง ฯ

๘๒๖. ฟ้าไม่ผ่าหมา
ฟ้า        ผ่าเพราะฟ้าโกรธ      เป็นไฟ
ไม่        โปรดคนบาปใจ        หยาบช้า
ผ่า        เปรี้ยงเพื่อเตือนใคร  คนบาป  ชั่วเฮย
หมา     ไม่เคยเลยฟ้า            ผ่าต้องหัวหมา  ฯ

๘๒๗. ให้ฟ้าผ่าตาย
ให้        คำสัตย์ไว้ว่า             เสียสัตย์
ฟ้า        โปรดจงวับัติ            เหตุด้วย
ผ่า        หัวแตกตายพลัด      ผัวลูก  เมียแฮ
ตาย      ฉับพลันทันม้วย       เหตุด้วย  สาบาล ฯ

๘๒๘. นิพพานพ้นโลก
นิพ         พุติงดับสิ้น            เบญจขันธ์
พาน       พบพระภควัน        ว่ายฟ้า
พ้น         เกิดแด่ตายอัน      ทุกข์โศก
โลก       มิได้พบหน้า         นับล้าน  แสนกัลป์  ฯ

๘๒๙. ฟ้าผ่ากลางแดด
ฟ้า         เปรี้ยงเสียงสนั่นก้อง   เวหน
ผ่า         ฟาดลงมาบน               ที่แจ้ง
กลาง    ทุ้งท่าผู้คน                   ยืนนั่ง
แดด     แก่ฟ้าดั่งแกล้ง             หยอกผู้  สาบาล  ฯ

๘๓๐. ฝนตกแดดออก
ฝน         ไม่มีเมฆครึ้ม           ฟ้าฝน
ตก          สู่ภาคภูวดล           แผ่นพื้น
แดด        สว่างกระจ้่างหน    ทางทั้ว
ออก        จากเรือนแล้วขึ้น    สู่ท้อง  หาเมีย ฯ


วันพฤหัสบดีที่ 17 มีนาคม พ.ศ. 2559

โคลงกระทู้ธรรม (๔๑)





๘๐๖ ปิดทองหลังพระ
ปิด      ทองเหลวติดเนื้อ        ปฎิมากร แฮ
ทอง    ดั่งทองทาบทา           พระไว้
หลัง    พระบาทปัจฉา           พระปฤษ   ฎางค์แฮ
พระ     ย่อมน่ากราบไหว้       ทั้วหน้า  ตลอดหลัง ฯ

๘๐๗. ไม่ใช่ขี้ไก่
ไม่       เหมือนคนต่ำช้า         เลวทราม
ใช่       เม็ดทรายอยู่ตาม        หาดพื้น
ขีึ้        ช้างอย่าเหยียบยาม     เดินป่า
ไก่       พระลอไก่พื้น              ไก่บ้าน  แสนงาม ฯ

๘๐๘. ไม้เบื่อไม้เมา
ไม้      สมุนไพรท่านใช้      ทำยา
เบื่อ    พิษฆ่ามัจฉา            ชักดิ้น
ไม้      พืชพวกกัญชา         ยาฝิ่น
เมา     แทบตายวายสิ้น     ชีพด้วย สมุนไพร ฯ

๘๐๙. ไม้อ่อนดัดง่าย
ไม้        ตะโกข่อยไม้        ดัดงาม
อ่อน     ลู่โอนไปตาม       หัตถ์ได้
ตัด       ไม้ท่านดัดยาม     ยังอ่อน
ง่าย      ดั่งสอนเด็กให้      เรียบร้อย สวยงาม ฯ

๘๑๐. ไม้แก่ดัดยาก
ไม้       เนื้อแข็งกระด้าง    โดยมาก
แก่       แกร่งมีแก่นยาก    ดัดได้
ดัด       คนแก่หมดอย่าก  อย่าดัด  สอนแฮ
ยาก     จะดัดดัดให้          เฒ่าดื้อ หัวแข็ง ฯ

๘๑๑. ยกตนข่มท่าน 
ยก      ตัวว่าเก่งกล้า        กว่าคน
ตน     ต่ำเตี้ยยกตน         ใหญ่กล้า
ข่ม     คนอื่นยากจน        ต้อยต่ำ
ท่าน   ไม่อยากมองหน้า  พวกอ้า  ปากโว ฯ

๘๑๒. ยกหางตัวเอง
ยก      หางให้ห่างพ้น         อาจม
หาง    สุนัขชักดม               ไม่ได้
ตัว      ทำชั่วมัวชม              ดมกลิ่น เขาแฮ
เอง    เที่ยวเลียตูดให้         พวกพ้อง ของตน ฯ

๘๑๓. ยื่นแก้วให้ลิง
ยื่น      มณีนพรัตน์ล้ำ          ค่าควร  เมืองเฮย
แก้ว    มีค่าคำนวณ             ไม่ได้
ให้      แก่สัตว์ซนชวน         ให้เชื่อง
ลิง      กลับแยกเขี้ยวให้      จับเขวี้ยงเหวี่ยงไป ฯ

๘๑๔. ร่มโพธิร่มไทร
ร่ม      ไม่้ใบตกป้อง         แดดฝน
โพธิ   ที่พระทศพล          ตรัสรู้
ร่ม      เกล้าประชาชน      ชาวโลก
ไทร    ร่มเกศเกล้าผู้         เดือดร้อน  อาศัย  ฯ

๘๑๕. น้ำคำน้ำใจ
น้ำ      อ้อยชอบโอษฐ์ลิ้ม      ชิมหวาน
ค่ำ      หยาบส่อสันตาน         ชาติเชื้อ
น้ำ      จิตคบกันนาน              รูํ้จัก  ใจเฮย
ใจ       จีดใจเอื้อเฟื้อ              ต่างรู้  ใจกัน ฯ

๘๑๖. น้ำใสใจคอ
น้ำ      จิตคนต้ังแต่         เดิมที
ใส       สว่างกระจ่างสี    พร่างพร้อย
ใจ       คนต่อมามี           โกรธโลภ หลงแฮ
คอ      คดใจมืดคล้อย     คร่ำด้วย ตัณหา ฯ

๘๑๗. น้ำใสใจจริง 
น้ำ      ใจเพื่อนก่อนน้ัน     แสนดี
ใส      สว่างซื่อตรงมี        สัตยฺ์ซื่อ
ใจ      เพื่อนต่อมาสี          ดำหม่น
จริง    กลับสับปลับปลิ้น   ปากไร้  สัจจริง ฯ

๘๑๘. น้ำตาตกใน
น้ำ      เนตรไม่ตกอิ้น     ตันใจ
ตา     ไม่มีวันไหล         อาบหน้า
ตก     ในอกทรวงใน     พูดไม่ออกเฮย
ใน      อกใจไพร่ฟ้า      โศกเศร้า เหงาทรวง ฯ

๘๑๙. น้ำตานองหน้า
น้ำ       เนตรนองเนตรเศร้า    โศกศัลย์
ตา       ดั่งบ่อน้ำอัน                เอ่อน้ำ
นอง    จากอกใจตัน               ตีบอัด อั้นแฮ
หน้า    จึงหม่นหมองคล้ำ       คราบน้ำ  ตาไหล ฯ

๘๒๐. น้ำไหลไฟดับ
น้ำ       กามราคหลั่งน้ำ         กามา
ไหล    หลั่งเมื่อไฟรา            คะไหม้
ไฟ       ราคะตัณหา               หน้ามืด
ดับ       มอดเมื่อยามได้        หลั่งน้ำ กาเม



วันอาทิตย์ที่ 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2559

โคลงกระทํู้ธรรม (๔๐)


๗๙๑. มักใหญ่ใฝ่สูง
มัก      มากอยากใหญ่แม้น          ราชา
ใหญ่   ยศเยี่ยงพระมหา               กษัตริย์เจ้า
ใฝ่       ใจใคร่มีอายุหมื่น              ปีแฮ
สูง       ศักดิ์มักได้เข้า                  โกฎิแล้ว  เผาไฟ ฯ

๗๙๒. มากหมอมากความ
มาก     พวกหมอต่อสู้          คดีความ
หมอ    เก่งกาจพยายาม      ช่วยแก้
มาก    มากจ่ายทรัพย์ตาม   คดีต่อ  สู้แฮ
ความ  แพ่งมันกลับแพ้        เพราะขึ้น  โรงศาล ฯ

๗๙๓. แม่หม้ายทรงเครื่อง
แม่      มายามากร้อย        เล่มเกวียน
หม้าย  มักจักพากเพียร    แต่งแต้ม
ทรง     กายแก่ดังเกวียน   บรรทุก หนักแฮ
เครื่อง  แต่งดังจะแย้ม       ปากร้อง  ชวนชิม ฯ

๗๙๔. อ้าขาผวาปีก
อ้า       ปีกหมายขยับขึ้น    โผบิน
ขา       อ่อนก้าวผันบิน       สู่ฟ้า
ผวา     ปีกออกโผผิน         ดังแม่  นกแฮ
ปีก       อ่อนเจ้าร่อนล้า      ร่วงเตี้ย  ตกดิน ฯ

๗๙๕. ปีกกล้าขาแข็ง
ปีก      ขนงอกดกขึ้น        เต็มหาง
กล้า    ขยับปีกออกกาง    ปีกอ้า
ขา      ก้าวออกไปพลาง  โผออก  บินแฮ
แข็ง   อยู่กลางลมกล้า     เหยี่ยวคว้า  ไปกิน ฯ

๗๙๖. ผักชีโรยหน้า
ผัก     ที่คนชอบใช้         โรยแกง
ชี       ที่มีรสแรง              รื้่นใช้
โรย   ใส่เพื่อสำแดง        ว่ารส  อร่อยแฮ
หน้า  รื่นแต่รสไร้             ชอบใช้  ผักชี ฯ

๗๙๗. พลอยฟ้าพลอยฝน
พลอย    เปียกเพราะอยู่ใต้     เมฆา
ฟ้า         ย่อมโปรยฝนมา       ตกต้อง
พลอย    หนาวเมื่อลมพา       พัดล่อง
ฝน         ตกเมื่อฟ้าร้อง          หลีกพ้น  ฝนไฉน ฯ

๗๙๘. พายเรือ่ในหนอง
พาย    เรือตามแม่น้ำ          ลำคลอง
เรือ     แล่นตามน้ำหนอง    ตลิ่งได้
ใน      ท้องทุุ่งท่าหนอง      คับแคบ
หนอง จักพายเรื่อให้           ออกท้อง ทะเลไหน ฯ

๗๙๙.จุดใต้ตำตอ
จุด      ไฟส่องเมื่อเข้า      คืนแรม
ใต้       ส่องแสงวับแวม    สว่างจ้า
ตำ      กอไผ่กอแขม        คืนค่ำ  มืดแฮ
ตอ     ตะคุ่มข้างหน้า       ม่อต้อ  ตอคน ฯ

๘๐๐. ปลาติดร่างแห
ปลา    สลิดตัวจิดจ้อย      จกมก
ติด      อยู่จับปิ่้งปก           ปิดไว้
ร่าง     แหทีดักนก             กระจอก
แห     ปิดปากปลาน้อย     ห่างพ้น  คนมอง ฯ

๘๐๑. ปลูกเรือนคร่อมตอ
ปลูก      เหย้าเขาอยู่ห้อง        หับใน
เรือน     ที่นอนอาศัย               สงบร้อน
คร่อม    ตอที่ตัดไป                มีแตก  กอแฮ
ตอ        ดั่งผัวเก่าย้อน           ซ่อนใต้  ถุนเรือน  ฯ

๘๐๒. ปลูกเรือนพอตัว
ปลูก      เหย้าพออยู่คุ้ม          แดดฝน
เรือน     อยู่ตามมีจน               อยู่ได้
พอ        พ่อแม่ลูกตน             นอนนั่ง
ตัว         ย่อมเป็นสุขไร้           เดือดร้อน  นอนสบาย ฯ

๘๐๓. หวีหัวพอเกล้า
หวี        เสนียดสางเกศเกล้า   กันเหา  อยู่แฮ
หัว        ยุ่งเหยิงนักเขา            ว่าบ้า
พอ       งามแก่ตาเรา               พึ่งทิศ  ดูแฮ
เกล้า    เกศพอสมหน้า            ใช่่ละว้า  ป่าดง  ฯ

๘๐๔. ปอกกล้วยเข้าปาก
ปอก    มะพร้าวยากใช้            มีดปอก
กล้วย  เปลือกย่อมปอกออก   ง่ายแท้
เข้า      ใส่ปากหัวหงอก          ฟันหัก
ปาก     ย่อมเคี้้ยวกินแก้           อดได้ง่ายดาย  ฯ

๘๐๕. ปั้นน้ำเป็นตัว
ปั้น      อุทกตกก้อน         เป็นเกลือ
น้ำ       ที่เค็มกลับเหลือ   แต่ก่้อน
เป็น     ก้อนเม็ดขาวเรือ   ขายส่ง
ตัว       ที่จับก้อนย้อน      กลับซ้ำ  น้ำเกลือ  ฯ