๙๙๖. กิ่งทองใบหยก
กิ่ง ก้านทุกกิ่งไม้ เป็นทอง
ทอง อร่ามงามตามอง เบิ่งบ้า
ใบ กลับเปลี่ยนเป็นของ วิเศษ
หยก ที่คนจีนทำ ว่าไม้เมือง สวรรค์ ฯ
๙๙๗. สิ้นไส้สิ้งพุง
สิ้น สุดคำพูดพร้อย ภาษา
ไส้ ขอดหมดตำรา ว่าไว้
สิ้น สูตรยกเอามา ว่าเล่น
พุง ที่เหลือแต่ไส้ แสนไร้ อาหาร ฯ
๙๙๘. สิ้นไร้ไม้ตอก
สิ้น ทรัพย์อับอัดอั้น ปัญญา
ไร้ เรี่ยวแรงเกี่ยวคา แฝกใช้
ไม้ ไผ่จักผ่ามา ฟั้นเชือก
ตอก สักเส้นหนึ่งไร้ ใช่ผู้ใช่คน ฯ
๙๙๙. สอดรู้สอดเห็น
สอด ตาสอดโสตรรู้ แลเห็น
รู้ เล็กรู้น้อยเป็น เป็ดน้ำ
สอด ตัวเล่นน้ำเย็น วนว่าย
เห็น แต่ฟ้าสูงล้ำ กับน้ำ และปลา ฯ
๑๐๐๐. จิ เจ รู นิ
จิ จิตตะเริ้มต้น ชีวิต
เจ เจตสิกต้ังจิต แต่ต้น
รู คือรูปนิมิตร เป็นร่าง กายเฮย
นิ ว่านิพพานพ้น โลกเข้า นิพพาน ฯ
๑๐๐๑. เหาะเหินเดินหน
เหาะ บินด้วยปีกน้ัน นกกา
เหิน เหาะด้วยฤทธา ย้อมได้
เดิน อากาศพบนา รี่ขับ ร้องแฮ
หน แห่งฤาษีใกล้ กลับต้อง ตกดิน ฯ
๑๐๐๒. ทุ สะ นิ มะ
ทุ ทุกข์ไม่อาจตั้ง อยูํ่ทน
สะ สมุทัยเหตุผล ทุกข์แท้
นิ นิโรธหลุดดล นิรทุกข์
มะ มรรคแปดทางแก้ ทุกข์เข้า นิพพาน ฯ
๑๐๐๓. ฉันทะ วิริยะ จิตตะ วิมงัสา
ฉันทะ รักใคร่ด้วย น้ำใจ
วิริยะ ภาคเพียรใน สิ่งน้ัน
จิตตะ จิตสอดส่องใส สว่างจิต
วิมังสา สอบสวนคร้ัน เสร็จแล้ว กิจการ ฯ
๑๐๐๔. แต่งตามใจฉัน
แต่ง ตามสะดวกโอ้ อารมณ์
ตาม ศัพท์ที่สังคม จดไว้
ใจ ดั่งลูกโป่งลม อัดแน่น
ฉัน ระบายออกให้ อกอั้น ดันคลาย ฯ
๑๐๐๕. เสียหายหลายแสน
เสีย ดายคำศัพท์ด้าน ภาษา
หาย สาปสูญคำมา ปากล้น
หลาย คำปู่ย่าตา ยายพูด กันแฮ
แสน สุดเสียดายด้น แต่งไว้ ให้ดู ฯ
๑๐๐๖. คำหยาบดาบคม
คำ คนบ้านนอกใช้ ด่ากัน
หยาบ ดุเด็ดเผ็ดมัน ไม่น้อย
ดาบ ทีชักฟาดฟัน คนชั่ว
คม กว่ามีดพับจ้อย เจียดไม้ใขตอง ฯ
๑๐๐๗. คำข่มคนชั่ว
คำ ดุเด็ดเผ็ดร้อน หยาบคาย
ข่ม มนุษย์หน้าไม่อาย หยาบด้าน
คน แต่ก่อนท่านหมาย ใช้เหมาะ เจาะแฮ
ช่ัว หยาบใช้คาบด้าน ต่อสู้ คนทราม ฯ
๑๐๐๘. คำยั่วคนย่อ
คำ พูดที่ยั่วเย้า เย้นหยัน
ยั่ว จิตคนที่คิดดัน ต่อสู้
คน ที่ขาดมิ่งขวัญ ดีฝ่อ
ย่อ ยิ่งยั่วให้รู้ จักสู้ สงคราม ฯ
๑๐๐๙. จะภะกะสะ
จะ ชะอย่าคบค้า ทุรชน
ภะ ชะคบแต่คน เลิศล้ำ
กะ ระประกอบกุศล ทุกเมื่อ
สะ ระนึกว่าตนน้ำ หยดแล้ว สูญหาย ฯ
๑๐๑๐. คำยอให้กะดก
คำ สรรเสริญเกียรติเจ้่า เหนือหัว
ยอ ว่าเก่งเกินตัว ต่อสู้
ให้ เก่งกาจไม่กลัว อริราช
กะดก ยกยอผู้ ใหญ่คุ้ม ครองตน ฯ
๙๘๕. ฤกษ์งามยามดี
ฤกษ์ พระจันทร์เข้าสู่ ราชา ฤกษ์แฮ
งาม พ่อโฉมยงมา เกิดไซร้
ยาม เมื่อพระสุริยา ยามเที่ยง วันแฮ
ดี แต่เริ่มแรกได้ ฤกษ์พร้อมย่อมดี ฯ
๙๘๖. ลดลาวาศอก
ลด โทษโปรดละเว้น ประหาร
รา เพื่อให้อภัยทาน โทษให้
วา ระจะถึงกาล รอผ่อน ผันแฮ
ศอก มัดแก้ออกได้ ผ่อนพ้นทรมาน ฯ
๙๘๗. ปลูกถั่วได้งา
ปลูก พริกไทยย่อมได้ พริกไทย
ถั้ว ปลูกออกดอกไสว เช่นน้้น
ได้ รับดอกผลไป ตามพืชพันธุ์เฮย
ถั่ว เม็ดแดงดำปั้น เปลียนด้ โดยไฉน ฯ
๙๘๘. ปลูกงาได้งา
ปลูก ถั้วผักถั้วตั้ง ฝักไสว
งา ปลูกเม็ดงาใน ไร่กว้าง
ได้ รับผลงาไป ตามพืชพันธุ์เฮย
งา จะกลายถั่้วบ้าง เช่นนี้ มีหรือ ฯ
๙๘๙.บาปบุญคุณโทษ
บาป เป็นคนชั่วร้าย เลวทราม
บุญ เกิดความดีงาม เรียบร้อย
คุณ ย่อมเกิดเป็นความ ดีส่งเสริมเฮย
โทษ บาปหยาบช้าต้อย ต่ำชั้นเดรฉาน ฯ
๙๙๐. สุ จิ ปุ ลิ
สุ สุตตะจักต้อง สดับฟัง
จิ จิตตะถามยัง รับรู้
ปุ ปุจฉาถามยัง คิดไม่ ตกแฮ
ลิ ลิขิตคำผู้ ปราญ์ให้ ใฝ่จำ ฯ
๙๙๑. เม กะ มุ อุ
เม เมตตาแก่ผู้ โฉดเขลา
กะ กรุณาแก่เขา ช่วยไว้
มุ มุทิตาช่วยเอา ใจเผื่อแผ่เฮย
อุ อุเบกขาให้ใช้ จิตเข้าเป็นกลาง ฯ
๙๙๒. สัจจะ ทมะ ขันติ จาคะ
สัจจะ ถือสัตย์ไว้ ในกมล
ทมะ ข่มใจตน ฝึกได้
ขันติ อดจิตทน ทุกอย่าง
จาคะ เสียสละให้ แก่ผู้อื่นเขา ฯ
๙๙๓. วุ่นเป้นจุนกฐิน
วุน วายข่วยเย็บผ้า กาสา
เป็น สุดวันเวลา ทอดผ้า
จุน ค้ำไม่หักคา กฐินเดาะ
กฐิน ทอดให้พระเข้า กว่านี้ผิดวินัย ฯ
๙๙๔. ไว้เนื้อเชื่อใจ
ไว้ งานนางนิ่มเนื้อ นวลอนงค์
เนื้อ ที่วางไว้ตรง อกเจ้า
เชื่อ ใจว่าซื่อตรง คงสัตย์
ใจ รักเนื้อโคกเว้า ว่างไว้คอยเรียม ฯ
๙๙๕. ศาลาโกหก
ศา ลาท่านปลูกไว้ หน้าเมือง นครเอย
ลา ใหญ่มีคนเนื่อง แน่นหน้า
โก หกตลดหูเทือง หัวเราะ ลั่นแฮ
หก ว่าคนขี่้ม้า เกาะห้อย หางไป ฯ
๙๗๖. เอาไม้มาวาง
เอา แต่ความสะดวกได้ แบ่งเบา
ไม้ ท่อนแบกทำเสา ปลูกเหย้า
มา กองทับมอดเนา นิ่งช่อน ขอนเฮย
วาง ล่อให้มอดเข้า กัดไม้ผุพัง ฯ
๙๗๗.ไม้คดดัดไ้ด้
ไม้ อ่อนไม่แก่ไช้ ทำงาน
คด คัดตัดทำคาน หาบได้
ตัด ไม้ไม่ช้านาน ดัดกลับได้แฮ
ได้ แต่ไม้ดีใช้ ชอบได้ดัดเอา ฯ
๙๗๘. คนคดดัดยาก
คน ที่ดื้อกระด้าง เฉโก
คต กว่าไม้ตะโก ดัดได้
ตัด พวกคนพาโล หัวโง่ เง่าแฮ
ยาก กว่าดัดต้นไม้ ข่อยต้นตะโกนา ฯ
๙๗๙. ไม้ป่าเดียวกัน
ไม้ ที่อยู่ภาคพื้น เดียวกัน
ป่า ร่วมป่าเพศพันธุ์ พื่้ชไม้
เดียว ดั่งหนุ่มโสดฉันท์ฺ ชอบเพือน หนุ่มแฮ
กัน และกันชอบใช้ เพื่อแก้กระสัน ฯ
๙๘๐. ยกก้นตนเอง
ยก ตนเอาตูดพ้น อาจม
ก้น นั่งอยู่เหนือลม พัดใต้
ตน ย่อมไม่สูดลม ตดเน่า เหม็นแฮ
เอง ตดข้าไม้ได้ ตดคลุ้ง เหม็นโขลง ฯ
๙๘๑. ร้อยก้นไว้ใช้
ร้อย ใจไว้รับใช้ รับสอย เข็มเฮย
ก้้น แม่ร่ัวอุดรอย ร่ัวไว้
ไว้ ใจอยู่หอคอย ยามค่ำ คืนแฮ
ใช้ เย็บใช้สอยได้ เจาะร้อย รูเข็ม ฯ
๙๘๒. ร้อยสีร้อยอย่าง
ร้อย พันธุ์เช่นดอกไม้ ต่างพันธุ์
สี ย่อมแตกต่างกัน นับร้อย
ร้อย สีเก็บจัดสัน เป็นพู่ พวงแฮ
อย่าง บุปผาพู่ห้อย ผูกร้อย มาลัย ฯ
๙๘๓. รับรองแข็งชอบ
รับ แขกรับเหลื่อ มาเยือน
แรง มากมีในเรือน รับสู้
แข็ง ขันไม่บิดเบือน หน้าบ่น
ชอบ อกชอบใจผู้ เยียมเหย้า มาเยือน ฯ
๙๘๔. ราบเป็นหน้ากลอง
ราบ คาบปราบศึกเสี้ยน ไพรี
เป็น ไพร่พลกรุงศรี สงบหน้า
หน้า ข้าศึกไม่มี มารุก รานเฮย
กลอง เรียบเปรียบดั่งข้า ศึกน้อม ยอมกลัว ฯ
๙๖๕. แมงเม่าเข้าไฟ
แมง ผึ้งมีปีกกล้า บินไป
เม่า หมื่นแสนเห็นไฟ สว่างจ้า
เข้า ชมชื่นตื่นใจ เจ้าโฉด เขลาแฮ
ไฟ ลวกดั่งบาปกล้า ลวกผู้โฉดเขลา ฯ
๙๖๖. ไม่ได้ด้วยเลห์
ไม่ อาจเอาชนะได้ โดยดี
ได้ ชนะโดยวิธี ชอบได้
ด้วย น้ำจิตคนมี ใจบาป
เลห์ เหลี่ยมเอาออกใช้ เพื่อได้ ชัยมา ฯ
๙๖๗. เฉเอาด้วยกล
เฉ ไฉเอาชนะด้วย มายา
เอา ชนะคู่ปัจจา พ่ายแพ้
ด้วย เล่ห์เหลื่ยมสันหา หลอกล่อ
กล สักแสนกลแก้ เงื่อนสู้สุดตัว ฯ
๙๖๘. ไม่ได้ด้วยมนต์
ไม่ อาจเอาชนะได้ โดยดี
ได้ อย่างทางหมอผี ชั่วช้า
ด้วย เหตุแห่งพิธี ไสยศาสตร์
มนต์ ที่ว่าแก่กล้า รีบคว้ามาทำ ฯ
๙๖๙. ดลด้วยคาถา
ดล ใจให้พ่ายแพ้ แก่มนต์
ด้วย อิทธิฤฺทธิ์ยังจน แ่กกล้า
คา ถาศักดิ์สิทธิ์ผล ท่องพร้่ำ พรูเฮย
ถา ร่อนดั่งแร้งเฝ้า จิกเนื้อ หมาตาย ฯ
๙๗๐. แม่สื่อแม่ชัก
แม่ คนกลางชักชู้ สู่ชาย
สื่อ ส่งเพลงยาวสาย สวาทชู้
แม่ ชี้ชองเพื่อขาย ของเก่า
ชัก หุ่นชายหญิงผู้ ร่านชู้สุู่หา ฯ
๙๗๑. แม่พยักหน้าชน
แม่ สื่อแม่ชักชู้ สู่ชาย
พยัก เพยิดเนตรหน้าหมาย นัดชู้
หน้า ผิดนักเอากาย เข้าประกันเฮย
ชน บุรุษโฉดผุู้ เล่นชุ้ สู่ฉัน ฯ
๙๗๒. ไม่่มีเงาหัว
ไม่ เห็นศรีษะต้ัง บนคอ
มี แต่ตัวดั่งตอ หลักไม้
เงา แห่งเคราะห์ร้ายรอ เข้าจู่โจมเฮย
หัว ขาดคงไม่ได้ รอดพ้น ความตาย ฯ
๙๗๓. ไม่รู้จักเสือ
ไม่ สังเกตุเขตคุ้ง ลำคลอง
รู้ แต่น้ำเจ่ิ่งนอง ตลิ่งล้น
จัก มีสัตว์ร้ายคนอง มาอยู่
เสือ ย่อมนอนใต้ต้น พ่มไม้ใบหนา ฯ
๙๗๔. เอาเรือไปจอด
เอา แต่ความสะดวกด้วย เผลอไผล
เรือ ที่แล่นมาใน น่านน้ำ
ไป พักจอดตลิ่งไกล บ้านช่อง
จอด อยุ่ใกล้เสือขย้ำ คาบเจ้าของเรือ ฯ
๙๗๕. ไม่รู่จักมอด
ไม่ สังเกตุภาคพื้น ดินดอน
รู้ ว่ามอดมานอน กัดไม้
จัก ได้ห่างไกลขอน ไม้ท่อน
มอด ย่อมนอนอยุ่ใต้ กัดไม้ขอนกิน ฯ
๙๔๕. ปลูกถั้่วได้ถั่ว
ปลูก ข้าวย่อมเกิดข้าว ฉันใด
ุถั่ว ที่ปลูกไว้ใน ไร่กว้าง
ได้ รับถั่วออกไสว เป็นฝัก ถั่วเฮย
ถั่ว จะเป็นงาบ้าง ถั่วบ้า มีหรือ ฯ
๙๔๖. ปลูกงาได้งา
ปลูก ถั่วเกิดถั่วต้ัง กอไสว
งา ที่ปลูกลงใน ไร่กว้าง
ได้ รับฝักงาใน นาไร่ น้ันแล
งา จะเป็นถั่วบ้าง เช่นนี้ มีหรือ ฯ
๙๔๗. ทำบุญได้บาป
ทำ ทานแกงไก่ให้ พระสงฆ์
บุญ ที่ทำน้ันคง จักได้
ได้ ฆ่าไก่ปลดปลง ชีวิต สัตว์เฮย
บาป น้ันคงส่งให้ ชีพน้ัน พลันตาย ฯ
๙๔๘.. โปรดสัตว์ได้บาป
โปรด คนโฉดปลดเปลื้อง บาปกรรม
สัตว์ โง่เขลากล่าวคำ ด่าให้
ได้ มีดทิ่มแทงตำ บาดเจ็บ
บาป กับเคราะห์มาใช้ บาปคร้ัง ปางหลัง ฯ
๙๔๙. ไม่มีน้ำใจ
ไม่ ช่วยผู้ยากไร้ อนาถา
มี ทรัพย์ไม่เมตตา ต่อสู้
น้ำ จิตขาดกรุณา คนยาก
ใจ ขาดน้ำใจไร้ เหือดแล้ง น้ำใจ ฯ
๙๕๐. มาไทยไปฝรั่ง
มา ทำงานล่าช้า เวลา
ไทย ไม่รู้รักษา ชื่อไว้
ไป กลับสู่เคหา ก่อนเลิก งานแฮ
ฝรั่ง ว่าไทยเราไร้ สัตย์ใช้ นาฬิกา ฯ
๙๕๑. ม้าดีดกระโหลก
ม้า พยศขึ้นขี่้แล้ว หกหลัง
ดีด เตะขาผึงผัง พยศไว้
กะ เกะไม่ยอมฟัง บังคับ
โหลก กะลาเตะให้ หล่นล้ม ลงมา ฯ
๙๕๒. มิตรจิตมิตรใจ
มิตร รักมักโอบอ้อม อารี
จิต ย่อมมีใจดี โอบอ้อม
มิตร ย่อมเกิดไมตรี จิตต่อ กันนา
ใจ ต่อใจมิตรพร้อม ช่วยเอื่อ เกื้อหนุน ฯ
๙๕๓. มีเฟื้องมีสลึง
มี น้อยใช้แต่น้อย ตามมี
เฟิ้อง หนึ่งย่อมยังดี กว่าไร้
มี เพิ่มมากทุกที ไม่ยาก จนเฮย
สลึง เพิ่มเป็นบาทได้ เหตุด้วย เก็บออม ฯ
๙๕๔. มีหยิบมีฉวย
มี ทรัพย์ไม่ยากไร้ อนาถา
หยิบ ทรัพย์จับเงินตรา จ่ายใช้
มี เงินท่านลือชา ว่ามั่ง มีแฮ
ฉวย เมื่อคับขันได้ ดับร้อน จรมา ฯ
๙๕๕. มือเป็นฝักถั่ว
มือ ยกสาธุพร้อม เพรียงกัน
เป็น ที่ชอบเอกฉันท์ ทั่้วหน้า
ฝัก ใฝ่พระธรรมขันธ์ คำสั่ง สอนนา
ถั่ว ที่ออกระย้า ยอดซ้อน สวยงาม ฯ
๙๓๑. นอนแผ่สองสลึง
นอน หงายกายล่อนจ้อน ตำตา
แผ่ ร่างถ่างแข้งขา นิ่งอึ้ง
สอง สายที่ปู่ตา ท่านเรียก ขานเฮย
สลึง ที่ผูกลึงค์รึ้ง ถอกรั้ง หัวชู ฯ
๙๓๒. ฝังรกฝังราก
ฝัง หม้อรกใส่ไว้ ในดง
รก ที่ฝังยังคง อยู่ได้
ฝัง พันธุ์พืชเผ่าหงส์ สืบต่อ เนื่องแฮ
ราก แห่งโคตรเหง้าให้ ลูกรู้ อยุ่ไหน ฯ
๙๓๓. ฝากเนื้อฝากตัว
ฝาก ลูกสาวแก่เจ้า จอมสยาม
เนื้อ เลือดทีแทนตัว พ่อไว้
ฝาก สัตย์อย่าเกลียดกลัว ทรยศ ท่านนา
ตัว ลูกประกันให้ ท่านใช้ ต่างตน ฯ
๙๓๔. พระภูมิเจ้าที่
พระ สยามเทวราชเจ้า จอมสยาม
ภูมิ ที่คุ้มเขตคามตน รอบล้อม
เจ้า ย่อมรักษาตาม อิทธิฤทธิ์ มากแฮ
ที่ ประชาชนพร้อม นอบน้อม บูชา ฯ
๙๓๕. พระเกียรติพระยศ
พระ สูงศักดิ์สุดฟ้า สุดดิน
เกียรติ พระก้องธรณิน โลกหล้า
พระ ราชกฤษดายิน ยอมกราบไหว้แฮ
ยศ พระสูงสุดฟ้า ครอบเกล้า ชาวประชา ฯ
๙๓๖. พระอิฐพระปูน
พระ ปฎิมาท่านสร้าง แทนองค์
อิฐ ย่อมมีฤทธิ์ทรง แทรกไว้
พระ อานุภาพจง ปกเกศ
ปูน ที่ปิดทองไหว้ รูปเจ้า เหนือหัว ฯ
๙๓๗. พลอยฟ้าพลอยฝน
พลอย พึ่งบุญท่านคุ้ม ครองตน
ฟ้า ที่ครอบอยู่บน เกศเกล้า
พลอย เปียกชุ่มฉ่ำฝน จากฟาก ฟ้าแฮ
ฝน ย่อมตกชุ่มเผ้า ทั้วฟ้า เดียวกัน ฯ
๙๓๘. พาลีหลายหน้า
พา นรเป็นลูกน้อง นารายณ์
ลี พี่สุครึพชาย พี่น้อง
หลาย ใจกลับสัตย์ตาย วายชีพ
หน้า ไม่ซื่อสัตย์ต้อง โลกร้อง นินทา ฯ
๙๓๙. พี่น่้องร่วมฟ้า
พี่ ฉันน้ันญาติข้าง ปู่ตา
น้อง นั่นเป็นญาติกา เกี่ยวข้อง
ร่วม ญาติร่วมวงศา มาแต่ ก่อนแฮ
ฟ้า ครอบทุกคนต้อง พี่น้อง ร่วมดิน ฯ
๙๔๐. ฟ้าเคืองสันหลัง
ฟ้า ผ่าลงฟาดเปรี้ยง เสียงดัง
เคือง โกรธคนชั่วชัง โทษร้าย
สัน ชาติชั่วระวัง ฟ้าผ่า
หลัง จะขาดลงคล้าย ว่าฟ้า มาเตือน ฯ
๙๔๑. ทำดีได้ดี
ทำ สิ่งใดย่อมได้ รับผล
ดี ที่ทำทุกหน ย่อมได้
ได้ รับสิ่งที่ตน ต้ังจิต ทำนา
ดี ย่่อมสนองตอบให้ ไม่ลี้ หนีสูญ ฯ
๙๔๒. ทำชั่วได้ชั่ว
ทำ สิ่งใดย่อมได้ รับกรรม
ชั่ว บาปที่ตนทำ ย่อมได้
ได้ รับบาปน้ันนำ มาสู้่ ตนแฮ
ชั่ว บาปย่อมย้อนให้ โทษต้อง รับกรรม ฯ
๙๔๓. ทำชั่วได้ดี
ทำ สิ่งใดย่อมได้ รับผล
ชั่ว บาปที่ทำตน ย่อมได้
ได้ รับแต่ทุกข์ทน กลับสัตย์ มีฤา
ดี จะเกิดผลให้ รับน้ัน ไม่มี ฯ
๙๔๔. ทำดีได้ชั่ว
ทำ สิ่งใดย่อมได้ รับผล
ดี ทีทำทุกหน ทุกคร้ัง
ได้ รับสิ่งที่ตน ตั้งจิต ทำเฮยล
ชั่ว จะเกิดขึ้นต้ัง อยู่ได้ ฉันใด ฯ
๙๕๖. มือไวใจเร็ว
มือ เบาเข้าหยิบคว้า ของเขา
ไว กว่าลิงชิงเอา ทรัพย์ได้
ใจ บาปหยาบไม่เบา เฉาโฉด
เร็ว แต่ทำชั่วไร้ สัตย์สิ้น ศีลธรรม ฯ
๙๕๗.มือสั้นตีนสั้น
มือ ไม่มีพวกพ้อง ช่วยเหลือ
ส้ัน ไม่มีรถเรือ ช่วงใช้
ตีน ไม่อาจไปเหนือ ใต้ห่าง ไกลแฮ
ส้ัน สติปัญญาไร้ ไม่รู้ การงาน ฯ
๙๕๘. เมื่่อเจ้าจากไป
เมื่อ จะจรจากแล้ว ลืมลา
เจ้า รีบอ้าขาผวา ปีกกว้าง
จะ ไปสู้ไพรพนา ป่าใหญ่
ไป ชั่วไปดีบ้าง ตื่นเต้น เห็นดี ฯ
๙๕๙. เหมือนไก่จะบิน
เหมือน นกมีปีกกล้า ถาบิน
ไก่ ที่อยู่พื้นดิน อยากบ้าง
จะ เป็นนกผกบิน อากาศ
บิน ไม่ขึ้นตกข้าง ขอบร้ัว อ่อนแรง ฯ
๙๖๐. มือห่างตีนห่าง
มือ ไม่หมั่นฝึกใช้ ทำงาน
ห่าง ไม่ค่อยชำนาญ เชี่ยวรู้
ตีน ไม่เหยียบดินดาล ดูทั่ว
ห่าง จากการงานผู้ อ่อนรู้ อ่อนเชิง ฯ
๙๖๑. เมือ่พี่เนื้อหอม
เมื่อ มั่งคั่งน่ั่งแป้น แท่นทอง
พี่ พ่วงมีคนมอง ชื่นเชื้อ
เนื้อ หนังดั่งใยยอง เปล่งปลั่ง
หอม ประทิ่นกลิ่นเนื่้อ อกน้ำ หอมฉุย ฯ
๙๖๒. เมื่อผอมเนื้อเหม็น
เมื่อ อดอยากยากไร้ เงินทอง
ผอม ผ่ายกายหม่นหมอง ป่วยไข้
เนื้อ หนังดั่งว่าดอง กระดูก
เหม็น ไม่มีคนใกล้ เกลียดเนื้อ เหงื่อไคล ฯ
๙๖๓. แม่หม้ายรายทาน
แม่ ร้างตัวอยู่เอ้ กากาย
หม้าย เพราะผัวตัวตาย อย่าร้าง
ราย ร่างดั่งวางขาย ใครเลือก ชมแฮ
ทาน ที่คนรอบข้าง เร่ล้อม ดอมดม ฯ
๙๖๔. แม่รีแม่แรด
แม่ น้ำใหญ่รับน้ำ ไม่หนี
รี สักแสนวารี รับไว้
แม่ สัตว์ใหญ่เสือสีห์ ไม่หวั่น กลัวแฮ
แรต หน่อเดียวสู้ได้ ไม่แพ้ แก่ใคร ฯ
